فصلنامه نگره

فصلنامه نگره

نقاشی‌های درباری (رسمی) قاجار، نمایش شکوه تصویر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناس ارشد پژوهش هنر، دانشگاه شاهد
2 مربی بازنشسته دانشکده هنر دانشگاه شاهد
10.22070/negareh.2008.5208
چکیده
هنر دوره‌ی قاجار، هنری بینابینی است؛ هنری میان آن چه که در حال رفتن بود و آن چه در حال آمدن قرار داشت. هنر قاجار از یک سو به دربار وابسته و پیوسته بود، زیرا که حامیان و سفارش‌دهندگان آن بوده‌اند؛ شمایل‌نگاری‌ها از آن جمله به شمار می‌رفته‌اند. شمایل‌نگاری درباری (نقاشی‌های رسمی) دورة قاجار با تأکید بر پیکرة انسان و استفاده از روشی که از تلفیق عناصر سنتی ایرانی با رویکردی به عناصر خارجی حاصل می‌شد، به صورت هنری رسمی و فاخر در تابلوهای بزرگ رنگ روغنی، فضایی پر شکوه را به نمایش می‌گذارد که زمینه اصلی این پژوهش است. عمده این آثار به شیوه رنگ و روغن است. از سوی دیگر زمینه‌های ظهور هنری را ایجاد کرد که از میان توده مردم بر می‌خواست و خواستگاهش عقاید مردم عامی بود که نقطه مقابل نقاشی‌های رسمی قاجار محسوب می‌شد که از آن به عنوان نقاشی‌های غیر رسمی و یا نقاشی‌های عامیانه یاد می‌کنیم و آن را نقاشی قهوه‌خانه‌ای نیز نامیده‌اند. هدف، بیان حضور منش و روش تصویری خاص ایرانی در آثار نقاشی‌های درباری (رسمی) قاجار در عین وام‌گیری‌های تجسمی از عناصر غیر ایرانی است که از دورانی پیشتر آغاز شده بود.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The Qajar court painting: manifestation of the image’s glory

نویسندگان English

Parinaz shafizadeh 1
mohamad ali rajabi 2
چکیده English

The Qajar period art is a half-way art. The art between some things is
going out and some thing is coming in. The Qajar art from one side is
attached and connected to court; the icons are among them. The Qajar
courtier portraits (formal paintings) with emphasis to human figure and
a synthetic style from Iranian traditional elements with an attitude to foreigner
elements, as a formal and fine art, presents a magnificent atmosphere in great oil
painting works. That is the original basis of this investigation. On the other side, it
is caused a kind of art raised from popular groups and usual people that is opposite
point of Qajar formal paintings and we named it, informal popular paintings or
“tea-house” paintings.The main goal of this investigation is proving Iranian special
identity in Qajar formal paintings at the same time it borrows some non-Iranian
element that had started from more previous periods. The most accumulating way
of this investigation is by library, and its means is indexing, translating some valid
texts and using of pictorial documents. A few of Qajar oil painting works and
a few of water-color works by related books

کلیدواژه‌ها English

Identity
Courtier (formal) painting
Qajar
Portraiture
Synthesis
Harmony
آغداشلو، آیدین، از خوشی‌ها و حسرت‌ها، برگزیده گفتارها و گفتگوها، 1353-1370، چاپ دوم، آتیه، ١٣٧٨.
آغداشلو، آیدین، سال‌های آتش و برف، برگزیده گفتارها و گفتگوها 1370-1378، کتاب سیامک و نشر آتیه، تهران، ١٣٧٨.
رابینسن، ب.و.، هنر نگارگری ایران، یعقوب آژند، از مجموعه تاریخ هنر ایران (١١ چاپ اول، تهران، مولی، ١٣٧٦.
جهانبگلو، رامین، ایران در جستجوی مدرنیته، بیست گفتگو با صاحبنظران ایرانی، تهران، مرکز، ١٣٨٤.
کریم زاده تبریزی، محمد علی، احوال و آثار نقاشان قدیم ایران و برخی از مشاهیر نگارگر هند و عثمانی، سه جلد، چاپ اول ایران، تهران، نشر کتابخانه مستوفی، ١٣٧٦.
پوپ، آرتور، آشنایی با مینیاتورهای ایران، حسینی نیر، نشر بهار، تهران، ١٣٦٣.
ذکاء، یحیی، «میرزا ابوالحسن‌خان صنیع‌الملک غفاری، موسس نخستین هنرستان نقاشی ایران»، هنر و مردم، دوره شماره ١٠ و ١١. مرداد و شهریور ١٣٤٢.
سعد، شفق، «نقاشی‌های درباری ایران»، فصلنامه هنر ایران، طاووس، شماره اول، پاییز ١٣٧٨.
حسینی، مهدی، نگارگری در دوره زند و قاجار، فصلنامة هنر، شمارة ٢٢، تابستان و پاییز ١٣71.
حسینی، مهدی، «بنیان‌های مدرنیسم در نقاشی ایران»، هنرنامه، فصلنامه تخصصی دانشگاه هنر، سال ششم، شماره ٢٠، پاییز ١٣٨٢.
پاکباز، رویین، «زایش سنت، نمایش تجدد»، نشریة هنرهای تصویری حرفه هنرمند، شماره 13، پاییز 1384.
مسکوب، شاهرخ، «درباره تاریخ نقاشی قاجار»، مجله ایران نامه، سال هفدهم، شماره ٣، تابستان 1378.
منابع تصاویر
Leila. S. Diba, (ed), Royal Persian Paining , The Qajar Epoch, 1785-1925, New York, I. B. Tauris Publishers, 1998.
S.J.Falk, Persians Oil Paintings of The 18 and19 Centuries, Faber & Faber, London, 1972.