فصلنامه نگره

فصلنامه نگره

بررسی نقوش منسوجات در در دوران هخامنشی،اشکانی و ساسانی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناس ارشد پژوهش هنر دانشکدة هنر دانشگاه شاهد، تهران، ایران.
2 دانشیار دانشکدۀ هنر دانشگاه شاهد، شهر تهران، استان تهران
10.22070/negareh.2011.5116
چکیده
پارچه های زیبا و با شکوه همواره از ویژگی های اصلی و بارز مشرق زمین تلقی می شود زیرا لباس به عنوان جلوه ای از هنر، منشاء شرقی دارد و به نوعی نشان دهنده اقتدار، تجمل و شکوه پوشاک ویژه آسیا است. در این مقاله نقوش پارچه ها در سه دوره هخامنشی، اشکانی و ساسانی مورد مطالعه قرار گرفته است. به این منظور ابتدا با اشاره به مذهب، فرهنگ، نماد و اعتقادات هردوره نقوش شاخص به کاررفته در لباس ها و منسوجات آن دوران بررسی و تغییرات هر دوره مورد توجه قرار گرفته است. هنرمندان بافنده در دوره های یاد شده ضمن توجه به سلیقه ‏های عمومی و مورد نظر مردم هرگز نسبت به ابداع و نوآوری بی تفاوت نبودند و کوشش آن ها براین بوده که منسوجاتی با کیفیت و طرح و نقش متفاوت عرضه کنند. به همین دلیل این حرفه در گذشته رونق زیادی داشت و با توجه به تنوع نقوش می توان اظهار کرد ایران باستان از دستگاه های مجهز بافندگی به ویژه در دوره ساسانی برخوردار بوده است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Survey on designs of textiles in the Achaemenid, Parthian and Sasanian

نویسندگان English

Zahra mosavi 1
Habibbollah Ayatolahi 2
1 M.A, art research, shahed University, Tehran, Iran.
2 Associate Professor, Shahed University, Tehran, Iran.
چکیده English

Always beautiful and rich fabrics is considered as the main features and characteristics of the Orient because dress as a manifestation of art, has originated in East and in some sort indicates the authority, pomp and glory of clothing, especially in Asia. In this paper, textile designs in three Achaemenid, Parthian and Sasanian periods have been studied. For this purpose, first with referring to religion, culture, symbols and beliefs of each period, important motifs used in clothing and textiles during each period has been reviewed and changes of each period has been taken into consideration. Weaver artists of those mentioned eras, while paying attention to the public taste and public opinion, they were not indifferent to Innovations and their efforts were on offering the textiles with high quality and various patterns. That's why this profession was the last great boom and can be stated based on the diversity of designs, in the ancient Iran, especially in Sassanid era there have been equipped weaving machines.

کلیدواژه‌ها English

changes
patterns
textiles
Achaemenid
Parthian
Sassanid
الوند ، احمد، صنعت نساجی ایران از دیر باز تا امروز، پلی تکنیک، تهران، 1363 .
بهار، مهرداد، ادیان آسیایی، نشر چشمه ،تهران، 1375.
بیانی، شیرین، شامگاه اشکانیان و بامداد ساسانیان، دانشگاه تهران،1355. 
پوپ، آرترآپهام و اکرمن، فیلیس، سیری در هنرایران، ویرایش سیروس پرهام، جلد2، چاپ نخست، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی،تهران، 1387.
پوپ،آرتور آپهام و اکرمن، فیلیس وشرودر، اریک، شاهکارهای هنر ایران، اقتباس و نگارش پرویز ناتل خانلری، علمی و فرهنگی، تهران، 1387.
پیرنیا، حسن، تاریخ ایران از آغاز تا انقراض ساسانیان، کتابخانه خیام،تهران،1358. 
دالمانی، ه، سفرنامه از خراسان تا بختیاری،ترجمه بهرام فره وشی، گیلان، 1328.
ذکاء،یحیی، پرتوی نوین بر دین هخامنشیان، مجله هنر و مردم، بهمن و اسفند،شماره 124،تهران،1351. 
رضایی، عبدالعظیم، تاریخ ده هزارساله ایران، جلد اول، اقبال، تهران،1372 .
ریاضی، محمد رضا، بافته ها ونقوش ساسانی،گنجینه هنر، تهران، 1381.
شایسته فر، مهناز، فصلنامه جلوه هنر، بررسی تطبیقی نگاره های آل بویه و ساسانی، شماره22،تهران، 1382.
صمدی، مهرانگیز،ماه در ایران ، اشراقی ،تهران، 1367.
ضیمران، محمد، نشانه شناسی هنر، نشر قصه، تهران،1383 .
فریه، ر دبلیو، هنرهای ایران، ترجمه پرویز مرزبان، نشر و پژوهش فرزان روز، تهران،1374 .
کریستین سن ،آرتور، شاهنشاهی ساسانیان ، ترجمه مجتبی مینویی، کمیسیون معارف، تهران،1314.
کریمی، سعید ، نمادهای آیینی، کتاب ماه هنر، مرداد و شهریور، تهران،1381.
گیرشمن، رومان، هنر ایران در دوران پارتی و ساسانی، مترجم بهرام فره وشی، علمی فرهنگی، چاپ دوم، تهران،1370 .
هال، جیمز، فرهنگ نگاره ای نمادها در شرق و غرب، رقیه بهزادی، فرهنگ معاصر،تهران، 1380.
وسیهوف، یوزف، ایران باستان، ترجمه مرتضی ثاقب فر،  ققنوس،تهران، 1377.
دوره 6، شماره 17
بهار 1390
صفحه 46-57

  • تاریخ دریافت 03 آذر 1389
  • تاریخ پذیرش 01 خرداد 1389
  • تاریخ انتشار 01 فروردین 1390