فصلنامه نگره

فصلنامه نگره

کالبد شکافی تصویری از کتاب هزار و یک شب (تصویر گفت و گوی هارون­الرشید و جعفر برمکی اثر صنیع­الملک)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
کارشناسی ارشد نقاشی دانشگاه سوره، تهران، ایران.
10.22070/negareh.2011.5113
چکیده
این پژوهش با تمرکز بر یک اثر نقاشی از صنیع­الملک، با عنوان «گفتگوی هارون‌الرشید و جعفر برمکی» از کتاب هزارویک­شب، عوامل موثر بر شکل­گیری آن را مورد مطالعه و بررسی قرار داده است. صنیع­الملک در این کتاب مبنای تصاویرش را براساس زندگانی ایرانیان در اوایل سلطنت ناصرالدین شاه قرار داده و به جای هارون­الرشید و جعفر برمکی، ناصرالدین شاه و امیرکبیر را به تصویر کشیده است. با توجه به شواهد تاریخی و بررسی نشانه­های تصویری سعی شد به این پرسش پاسخ داده ­شود که چرا صنیع­الملک دست به جایگزینی زده است. با توجه به قتل جعفر به فرمان هارون، بار دیگر داستان قتل وزیر برای امیرکبیر نیز تکرار می­شود. شباهت­های دو وزیر اعم از اقتدار در زمان صدارت، کشته شدن، ازدواج و تاثیرات پس از قتل آن ها، دلایلی است که باعث گردید پس از بررسی­ و مطالعه دریابیم ممکن است سرنوشت مشابه این دو وزیر, نقاش را به جایگزینی واداشته باشد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Pictorial description of the thousand and one nights book (Discussion of Haroun Rashid and J. Barmak , by the Sani ol-Molk)

نویسنده English

Fatemeh Nazari
M.A, Painting Faculty of art, soreh University, Tehran, Iran.
چکیده English

This article by focusing on a painting of Sani –ol- Molk, entitled "Dialogue Harun al-Rashid, and J. Barmaki " in “The Thousand and One Nights” book has been studied and investigated the factors affecting on its formation. Sani-ol- Molk in this book based on the life of Iranians on the early reign of the Naser-e-ddin Shah has depicted Naser-e-ddin shah instead of Harun al-Rashid, and Amir Kabir instead of J. Barmaki. With historical evidences and evaluation of visual symptoms was trying to answer this question Why Sani ol-Molk has replaced characters? Due to the murder of J. Barmaki by order of Haron, another time the murder of Amir Kabir has been occurred in a same way. Similarities between the two ministers in their authorities of the chancellery, marriage, death and its effects after their murder, were the reasons that caused to finding out, maybe the similar fate of the two ministers, has forced the painter to replacement.

کلیدواژه‌ها English

the book Thousand and One Nights
Sani ol-Molk
Qajar Painting
Amir Kabir
Jafar barmaki
Haroun Rashid
Naser-e-din Shah
آدمیت، فریدون. امیرکبیر و ایران،تهران: انتشارات خوارزمی، 1378.
ابوالقاسم بن غسان. تاریخ برامکه، ترجمة منسوب به محمدبن­حسین­بن­عمر هروی، تهران: انتشارات اساطیر، 1389.
آل داود، سیّدعلی. اسناد و نامه­های امیرکبیر، تهران: سازمان اسناد ملی ایران، 1379.
امانت، عباس. قبله عالم (ناصر الدین شاه قاجار و پادشاهی ایران)، ترجمه حسن کامشاد، تهران: نشر کارنامه، 1383.
بووا، لوسین. برمکیان (بنا بر روایات مورخین عرب و ایرانی)، ترجمه عبدالحسین میکده، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب، 1336.
پاکباز، رویین. نقاشی ایران از دیرباز تا امروز، تهران: زرین و سیمین، 1383.
پناهی سمنانی، محمد­احمد. امیر کبیر - تجلی افتخارات ملی، کتاب نمونه، چاپ دوم، زمستان 1374.
خورموجی، محمدجعفر. حقایق الاخبار ناصری، بکوشش حسین خدیوجم، تهران: نشر نی،1363
ذکاء، یحیی. زندگی و آثار استاد صنیع الملک، پیرایش و تدوین سیروس پرهام، تهران: مرکز نشر دانشگاهی و سازمان میراث فرهنگی کشور، 1382.
سمسار، محمدحسن. کاخ گلستان (گنجینه کتب و نقاشی خطی)، گزینه­ای از شاهکارهای نگارگری و خوشنویسی، تهران: کاخ گلستان و انتشارات زرین و سیمین، 1379.
کن بای، شیلا. ر. نقاشی ایرانی، ترجمه مهدی حسینی، تهران: دانشگاه هنر، 1378.
معیر الممالک، دوست­علی­خان، رجال عصر ناصری، تهران: نشر تاریخ ایران، 1361.
هزارویک­شب، ترجمه عبداللطیف طسوجی تبریزی، تهران: انتشارات هرمس، 1386.
دوره 6، شماره 17
بهار 1390
صفحه 2-13

  • تاریخ دریافت 19 مهر 1389
  • تاریخ پذیرش 14 اردیبهشت 1390
  • تاریخ انتشار 01 فروردین 1390