فصلنامه نگره

فصلنامه نگره

وجوه افتراق و اشتراک در مبانی زیباشناسی، سبکها و ارزش‌ها در هنر ایرانی-اسلامی و در هنر معاصر غرب

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
عضو هئیت علمی دانشکده هنر دانشگاه شاهد ، تهران، ایران.
10.22070/negareh.2026.5257
چکیده
«زیبا» و «زیبایی» که دو نام از نام‌های خداوندند، اساس هر هنری است، اما ادراک از زیبا و زیبایی، نزد همه اقوام به یک گونه نیست. در غرب امروز که هنر بر پایههای باززایش (رنسانس) هنری سده پانزدهم میلادی استوار است، ادراک زیبا و زیبایی مبتنی بر معیارهای انسان‌مداری مصر، یونان و رم باستان، یعنی واقعی‌گرایی محض است، ولی در شرق امروز، به ویژه در هنر ایران، ادراک زیبا و زیبایی، بر معیارهای عرفانی و دینی استوار بوده، واقعی‌گرایی جای خود را به نمودهای مثالی از انسان و طبیعت می‌دهد و هنر ترکیب، نماد و جلوه‌ای از جلوات الهی می‌گردد. اما در هنر معاصر ایران، دو جریان پا به پای هم پیش می‌روند. جریان اول که ره‌آورد تمدن غرب یا «غربزدگی» است و در آن تنها به اصول تجربه شده در غرب، در طول سده‌های متمادی توجه می‌شود و از فرهنگ ایرانی- اسلامی خالی است؛ و جریان دوم که می‌کوشد پایههای خود را در پشتوانه‌های ایرانی- اسلامی استوار سازد و خود دو نمود متفاوت دارد: نمود تلفیق از تجربه‌ها و دانش‌های غربی و اندیشهها و داده‌های اسلامی و بومی و نمودی که صرفاً ایرانی- اسلامی است و به تجربه‌ها و دانش‌های هنری غربی توجهی ندارد. آنچه در این هر نمود بسیار آشکار و متمایز است، گوهر ایرانی و اسلامی هنر است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Comparison of the Iran-Islamic Art with Contemporary Western Art with due Attention to the Aesthetics

نویسنده English

Habibollah Ayatollahi
Associate Professor, faculty of art, shahed university, Tehran, Iran.
چکیده English

Although beauty and beauitful names of the God- are both the basis of every
artwork but umderstanding of the beauty is not the same in all human races.
In today west where in art is based on the artistic renaissance rules, perception of
the beauty is relyed on the humanistic norms of Eygpt, Greece and mere realism.
On the other hand, in today east specially Iran this concept is based on the Gnostic
and religious norms. Moreover realism offers its place to human and the nature
appearance.
There are two lines in the contemporary art of Iran which are always together. The
first one is belonged to western civilization in which can find all experimental
rules of there. This line is bare of the Iran-Islamic culture.
The 2nd line which tries to base its foundations on Iran-Islamic principles, has two
defferent appearances: a) mixed epiphany and b) pure form and epiphany.
What is very evident in the recent line is the gem of the Iran-Islamic art.

کلیدواژه‌ها English

beutifful and beauty
humanistic realitart
religious art
west aesthetics
iranian islamic aesthetices
contemporaryart of iran
اصول کافی کتاب الحجه.
آیت اللهی، حبیب ا...، نگره هنر انقلاب اسلامی، موسسه نشر و تنظیم آثار حضرت امام (ره)، تهران، عروج، ۱۳80.
بورکهارت، تیتوس، هنر اسلامی، جشنواره هنر اسلامی، انگلستان، 1976.
جانسن، ه.و.، تاریخ هنر، ترجمه پرویز مرزبان، تهران، سازمان انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی، 1359.
کاندینسکی واسیلی، روحانیت در هنر، ترجمه حبیب ا... آیت اللهی، تهران، بینش نوین، 1351.
گدار، آندره، هنر ایران، دانشگاه ملی ایران، شماره 2/23.
معین، فرهنگ فارسی.
Papadopoulo, Alexandre, Islam and muslim Art, paris, 1976.