فصلنامه نگره

فصلنامه نگره

زمستان در ادبیات و بازتاب آن در نقاشی ایرانی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانشیار دانشکدۀ هنر و معماری دانشگاه شیراز
10.22070/negareh.2007.5217
چکیده
ادبیات سکوی پرتاب نقاشی ایرانی بوده است. شاعران همیشه الهام‌بخش نگارگران بوده‌اند، گویی نگاره‌های ایرانی علی رغم داشتن هویتی مستقل و جهانی مملو از خصوصیات منحصر به فرد، جهان خود را مدیون شاعرانند. بهار و زمستان و تقابل‌های این دو از مضمون‌های رایج در ادبیات ایرانی هستند و کمتر شاعری است که از پرداختن به آن غافل مانده باشد. اما نگارگران ایرانی گویی بهشت می‌خواسته‌اند که اینچنین بهار را جاوید بر دفتر خود آراسته‌اند. این تمایل شدید به منظره‌پردازی سیمای بهارگونه طبیعت در نگارگری ایرانی بسیار چشمگیر است و حال آن که از زمستان خبری نیست. این مقاله سعی بر آن دارد زمستان را آنجا که اشارتی صریح از یک متن ادبی موجود است در کنار نگاره مربوط به آن مورد مقایسه قرار دهد. البته با آگاهی از جوانب متعدد شکل‌گیری جهان‌بینی خاص نگارگری ایرانی.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The Presence of Winter in Literature and its Reflection in Persian Painting

نویسنده English

Mohammad Sadegh Mirzaabolghasemi
Associate Professor, Faculty of Art and Architecture, Shiraz University, Shiraz City, Fars Province, Iran.
چکیده English

Persian literature has paved the way for flourishing Persian
painting. Poets have always inspired painters as if Persian
motifs despite having an independent identity and a world
full of unique features owe the poets.
Spring, winter, and their contrast are among prevalent
subjects in Persian literature, so that few poets have
ignored it. Seemingly, Iranian painters by constantly
picturing spring were looking for paradise. That is to say,
there is a strong and noticeable desire to illustrate the
spring like feature of nature in Persian painting.
This article is aimed at comparing some examples of
winter description in literary texts with their related paintings.

کلیدواژه‌ها English

Persian painting
painting
literature
winter
آژند، یعقوب، سیمای سلطان محمد نقاش، تهران، فرهنگستان هنر، چاپ اول، بهار ١٣٨٤.
آژند، یعقوب، مکتب نگارگری اصفهان، تهران، فرهنگستان هنر و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، چاپ اول، پاییز ١385.
آژند، یعقوب، مکتب نگارگری تبریز، تهران، فرهنگستان هنر و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، چاپ اول، بهار ١٣٨٤.
آژند، یعقوب، منظره‌پردازی در نگارگری ایران، خیال شرقی، شماره دوم، ١٣٨٤.
آدامووا، ات، گیوزالیان، ل ت، نگاره‌های شاهنامه، ترجمه زهره فیضی، تهران، فرهنگستان هنر، چاپ اول، بهار ١٣٨٣.
آغداشلو، آیدین، غضبانپور .جاسم، آقا لطفعلی صورتگر شیرازی، تهران، میراث فرهنگی، چاپ اول، ١٣٧٦.
بهزاد در گلستان، به مناسبت همایش بین‌المللی بزرگداشت استاد کمال‌الدین بهزاد، تهران، فرهنگستان هنر، آذر ١٣٨٢.
پاکباز، رویین، نقاشی ایرانی، تهران، زرین و سیمین، چاپ چهارم، ١٣٨٤.
پوپ، آرتوراپهام، آشنایی با مینیاتورهای ایران، ترجمه حسین نیر، تهران، بهار، ١٣٦٩.
تطهیری مقدم، فریده، مربیان، زهرا، بررسی تصاویر دو برگی دیباچه کتب تصویری منسوب به بهزاد، مجموعه مقالات همایشی کمال‌الدین بهزاد، تهران، فرهنگستان هنر، چاپ اول، پائیز ١٣٨٣.
رحیمووا، زی، پولیاکروا.آ، نقاشی و ادبیات ایرانی، ترجمه زهره فیضی، تهران، فرهنگستان هنر، چاپ اول، ١٣٨١.
دارابی پور شیرازی، فاطمه، آب در نگارگری ایرانی، هنرنامه، دوره سوم، شماره هشتم، پائیز ٧٩.
نفیسی، نوشین دخت، چشم‌انداز طبیعت در نگارگری ایران، خیال شرقی، شماره دوم، تهران، ١٣٨٤.
سعدی، مصلح بن عبدالله، کلیات، تهران، نامک، چاپ دوم، ١٣٨٠.
فردوسی، ابوالقاسم، شاهنامه، تهران، امیرکبیر، ١٣٦٩.
کنبای، شیلا، نقاشی ایرانی، ترجمه مهدی حسینی، تهران، دانشگاه هنر، چاپ دوم، ١٣٨٢.
کنبای، شیلا، رضا عباسی اصلاح‌گر سرکش، ترجمه یعقوب آژند، تهران، فرهنگستان هنر، چاپ اول، ١٣٨٣.
گرابر، اولگ، مروری بر نگارگری ایرانی، مترجم مهرداد وحدتی، تهران، فرهنگستان هنر، چاپ اول، ١٣٨٣.
 ناطقی‌فر، فاطمه، طبیعت مثالی در هنر ایرانی، خیال شرقی، شماره دوم، تهران ١٣٨٤.
نظامی گنجه‌ای، کلیات، تصحیح و شرح وحید دستگردی، جلد اول، تهران، طلایه، چاپ اول، ١٣٨٣.
ولش، استوارت کری، نسخه نگاره‌های عهد صفوی، ترجمه رضا تقاء، تهران، فرهنگستان هنر، ١٣٨٤.