فصلنامه نگره

فصلنامه نگره

کتابت و صفحه آرایی شاهنامه بایسنغری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 مدرس دانشگاه
2 پژوهشگر مستقل
10.22070/negareh.2009.5176
چکیده
کتابت نسخه‌های مکتوب در آغازین روزهای تمدن اسلامی برای ثبت و ضبط افکار و اندیشه دانشمندان انجام می‌شد و به طور فزاینده‌ای راه تکامل را می‌پیمود. گرایش سلاطین مغول و ایلخانی به شاهنامه فردوسی سبب گردید تا کتابت این اثر عظیم مورد توجه قرار گیرد. در امتداد این دوران و در عهد تیموری، شاهنامه بایسنغری به قلم جعفر بایسنغری در کتابخانه بایسنغر میرزا کتابت گردید. در این مقاله پس از معرفی این اثر که در کتابخانه کاخ گلستان تهران نگهداری می‌شود، رعایت اصول و موازین خط نستعلیق که هنوز نهال نوپایی بود بررسی گردیده است. فواصل بین سطر و ستون، تهیه مسطر، انتخاب کشیده و ویژگی‌های دیگر کتابت، موضوعاتی هستند که به آن‌ها پرداخته شده است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Writing (scribing) and lay out the Baysongori’s Shahname

نویسندگان English

Mohammad Reze Amouzad 1
Hamidreza Ghelichkhani 2
2 Nationa library of Iran
چکیده English

In the beginning of the Islamic civilization days, writing the written manuscripts were
being performed inorder to recording and entering the scholars’ thoughts and it was spend
increasingly the evolution completion way. The tendency of Mongol and the Il-Khanid
kings toward Ferdowsi’s Shahnameh caused that to consider writing this immense book.
Along this reign and in the Teimur time, the Baysongori’s Shahname was written by
Jafar Baysongori in the Baysongor Mirza library.
After the presentation this opus that keep in the Kakh Golestan>s library in the Tehran,
abiding the rules and measurements in Nastaliq writing, which was still a new seedling,
Scrutiny in this discussion.
Leaving spaces between the line and column, providing the gride For lay out the Writters,
to make selecting and other Trails for writing another Characteristic of scribing are the
Subjrects which have discussed in this abstract.

کلیدواژه‌ها English

Baysongori&rsquo
s Shahname, Jafar Baysongori, writing (scribing), lay out
آدامووا، ا.ت، گیوزالیان، ل.ت، نگاره‌های شاهنامه، ترجمه: زهره فیضی، چاپ اول، سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، تهران، ۱۳۸۳.
آژند، یعقوب، کتابت‌خانه و صورت‌خانه در مکتب هرات، گلستان هنر، شماره ۱۰، ۱۳۸۶.
اورستّی، پائولا، نسخه‌های خطی اسلامی: ویژگی‌های مادی و گونه شناختی، ترجمه شیرین بنی احمد، (رشار)، نامه بهارستان، شماره ۱۱ و ۱۲، ۱۳۸۶.
بیانی، مهدی، احوال و آثار خوشنویسان، چاپ دوم، انتشارات علمی، تهران، ۱۳۶۳.
پاکباز، رویین، دایره‌المعارف هنر، چاپ سوم، فرهنگ معاصر، تهران، ۱۳۷۸.
رابینسن، ب. و، هنر نگارگری ایران، ترجمه یعقوب آژند، چاپ اول، مولی، تهران، ۱۳۷۶.
شاهکارهای نگارگری، چاپ اول، موزه هنرهای معاصر تهران- مؤسسه توسعه هنرهای تجسمی، تهران، ۱۳۸۴.
شریف زاده، سید عبدالمجید، نامور نامه، چاپ اول، سازمان میراث فرهنگی، تهران، ۱۳۷۰.
فردوسی، ابوالقاسم، شاهنامه، از روی نسخه‌ی خطی بایسنغری، ۱۳۵۰.
فلسفی، امیر احمد، ترکیب در نستعلیق، چاپ هفتم، فرهنگسرا، تهران، ۱۳۷۴.
قلیچ خانی، حمید رضا، رسالاتی در خوشنویسی و هنرهای وابسته، چاپ اول، انتشارات روزنه، تهران، ۱۳۷۳.
قلیچ خانی، حمید رضا، فرهنگ واژگان و اصطلاحات خوشنویسی و هنرهای وابسته، چاپ دوم، انتشارات روزنه، تهران، ۱۳۸۸.
دوره 4، شماره 11
تابستان 1388
صفحه 19-30

  • تاریخ دریافت 01 فروردین 1388
  • تاریخ پذیرش 04 تیر 1388
  • تاریخ انتشار 01 تیر 1388