فصلنامه نگره

فصلنامه نگره

تاثیرات تحولات خوشنویسی (خط ثلث) بر کتیبه نگاری ابنیه اسلامی ایران سده چهار تا نهم هجری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناسی ارشد پژوهش هنر، دانشکده هنر دانشگاه شاهد تهران، ایران.
2 دانشیار دانشکده هنر شاهد
چکیده
کتیبه نگاری و خوشنویسی هریک بر اساس تعریف و کاربردشان سیر تحول و تکامل ویژه ای دارند. خط ثلث یکی از قلم های اصلی کتابت قرآن و کتیبه نگاری در ایران است. تحولات خط ثلث در خوشنویسی بر تحولات کتیبه نگاری تا حد زیادی موثر بوده و به نظر می رسد بیش ترین تحولات مربوط به سده چهار تا نهم هجری می باشد. در این مقاله سیر تحول و تکامل خط ثلث و مقایسه آن با تحولات کتیبه نگاری ثلث در این دوره مورد بررسی قرار گرفته و سعی شده بخشی از میزان تاثیر پذیری کتیبه نگاری از خوشنویسی آشکار شود.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Influence of calligraphy developments on inscription of Islamic buildings in Iran(Forth to ninth centuries AH)

نویسندگان English

Mahdi Sahragard 1
Ali Asghar Shirazi 2
1 PH.D student,art reaserch,shahed university,Tehran,Iran.
2 Shahed University, Tehran, Iran
چکیده English

Calligraphy and epigraphy each has his own evolution according their definition
and usage.`Solse` has been important inscription in epigraphy and calligraphy in
Iran.The evolution of ‘sols’ in calligraphy has very much affected on epigraphy .
It seems that the most of these evolutions – for both of them- accured in forth to
ninth AH centuries.
This article is about the evolution and development of Sols calligraphy and compare
it with the evolution of Sols`s epigraphy from –fourth to ninth hijri centuries- in
order to understanding the rate of affection of calligraphy on epigraphy.

کلیدواژه‌ها English

Calligraphy
Epigraphy
Islamic architecture
Architectural ornament
Iran
افشار، ایرج ، یادگارهای یزد.
بهروزی، علی نقی، تاریخچه ساختمان و شرح آثار تاریخی و هنری مسجد جامع شیراز، اداره کل فرهنگ و هنر استان فارس، شیراز، ١٣٤٢.
دهخدا، علی اکبر، لغت نامه، دانشگاه تهران، ١٣٦٣.
دهلوی غلام محمد، تذکره خوشنویسان، تهران، روزنه، ١٣٧٣.
سراج شیرازی یعقوب بن حسن، تحفه المحبین، تهران، نقطه، ١٣٧٦.
عالی افندی مصطفی، مناقب هنروران، ترجمة توفیق هاشم‌پور سبحانی، تهران، سروش، ١٣٦٩.
فضایلی جبیب اله، اطلس خط (تحقیق در خطوط اسلامی)، چاپ دوم، مشعل، اصفهان، ١٣٦٢.
قوچانی عبدالله، بررسی کتیبه‌های بناهای یزد، سازمان میراث فرهنگی، چاپ نخست، تهران، ١٣٨١.
احمد قمی قاضی، احمد، گلستان هنر، تصحیح احمد سهیلی خوانساری، تهران، کتابخانه منوچهری، ١٣٦٦.
قلیچ خانی حمیدرضا، رسالاتی در خوشنویسی و هنرهای وابسته، تهران، روزنه، ١٣٧٣. هفت قلمی
گرابر اولگ، هیل درک، معماری و تزیینات اسلامی، ترجمه مهرداد وحدتی دانشمند، علمی فرهنگی، چاپ اول، تهران، ١٣٧٥.
مکتب اصفهان، به کوشش مهدی صحراگرد، فرهنگستان هنر، تهران، ١٣٨٦.
مکی نژاد مهدی، گونه شناسی کتیبه ها در معماری مکتب اصفهان در : مجموعه مقالات خوشنویسی ملازاده کاظم، مساجد تاریخی، سازمان تبلیغات اسلامی حوزه هنری، چاپ نخست، تهران، ١٣٧٩.
مشکوتی نصرالله، فهرست بناها و اماکن باستانی ایران، سازمان ملی حفاظت آثار باستانی، تهران، ١٣٤٥.
ویلبر دونالد، معماری اسلامی ایران در دوره ایلخانان، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، چاپ نخست، تهران، ١٣٤٦.
هراتی محمدمهدی، تجلی هنر در کتابت بسم الله، آستان قدس رضوی، چاپ نخست، مشهد، ١٣٦٧.
هروی مایل، غلامرضا. لغات و اصطلاحات فن کتابسازی، تهران، بنیاد فرهنگ ایران، ١٣٥٣.
دوره 5، شماره 14
بهار 1389
صفحه 51-64

  • تاریخ دریافت 01 آبان 1387
  • تاریخ پذیرش 12 اردیبهشت 1389
  • تاریخ انتشار 01 فروردین 1389