مطالعه فرهنگ تجسمی و زیبایی شناختی جام ارجان

تفرج نوروزی, بهرخ; آیت‏ اللهی, حبیب‏ الله

doi:10.22070/negareh.2010.5131

مطالعه فرهنگ تجسمی و زیبایی شناختی جام ارجان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

بهرخ تفرج نوروزی ¹

حبیب‏ الله آیت‏ اللهی ²

¹ کارشناس ارشدپژوهش هنر

² دانشیار دانشکدۀ هنر دانشگاه شاهد، شهر تهران، استان تهران

10.22070/negareh.2010.5131

چکیده

مطالعاتی که تاکنون بر روی جام ارجان صورت گرفته این جام را از جنبههای باستان شناسی، تاریخی و شمایل نگارانه مورد توجه قرار دادهاند. این پژوهش از منظر زیباییشناسانه جنبههای آرمانی و همچنین فرهنگ تجسمی به تصویر درآمده بر روی جام ارجان را مورد بررسی و تحلیل قرار داده است. منظور از فرهنگ تجسمی، بازنمایی حادثه و درک معانی نهفته در نگارهها و نقشمایههای موجود بر روی جام ارجان است. ساختار تصاویر نقش بسته بر جام، مجموعه روایت متوالی را در بردارد که در بستری آرمانی و نمادین سازمان داده شده اند. این مطابقت و تشابه بین محتوا و ساختار از همان ابتدا خود را در جام به صورت پنج ردیف و گل رزتی جداگانه و نوارهای قیطانی در هم پیچیده نشان می دهد. شکلی از یک جهان کوچک مینیاتوری که در آن 112 پیکر انسانی، 66 حیوان از 33 گونه متفاوت و انواع درختان و اشیاء متفاوت به دقت توزیع شده است. این تزیینات به شیوه روایی به سبک نو ایلامی است.

کلیدواژه‌ها

جام ارجان

فرهنگ تجسمی

نقشمایه های آرمانی

عنوان مقاله English

Study of visual culture and aesthetic of Arjan cup

نویسندگان English

Behrokh tafaroj noroz ¹

Habibbollah Ayatolahi ²

² Associate Professor, Shahed University, Tehran, Iran.

چکیده English

Previous studies of the Arjan cup have considered its archaeological
context; chronology; and iconography . this study has only zed the ideal aspects and also uisual calture of images of Arjan,s cup by aesthetic view points.
The images portrayed in the Arjan bowl are structurally divided into a series of consecutive episodes, the sequence of which is organized along ideological grounds. This correspondence between content and structure reveals itself first to the viewer across a division of five registers and one rosette separated by concentric circles and intertwined guilloche bands. Carefully distributed among these registers lies a universe of miniature forms inhabited by 112 human figures, 66 animals of 33 species, diverse trees, and various artifacts commissioned the work, from taking infinite care to unify and integrate its decorations (and narratives) within a highly(Neo-Elamite) individual format is valuable.

کلیدواژه‌ها English

Arjan Bowl

visual culture

Ideological image

مجید زاده، یوسف جام ارجان، مجله باستان شناسی و تاریخ، شماره پیاپی 9و8 ،اسفند 1369.

پرادا، ادیت، هنر ایران باستان، ترجمه مجید زاده، انتشارات دانشگاه تهران،تهران،1357 .

ر.وطن دوست، مرمت و حفاظت و مطالعه فنی تعدادی از اشیاء فلزی گنجینه ارجان، اثر، شماره 15 و 16، 1367.

توحیدی، ف.خلیلیان،گزارش بررسی اشیاء یافت شده از مقبره ارجان، ذهذهان، اطهرو،1360.

ALIZADEH, A.. A Tomb of the Neo-Elamite Period at Arjan, Near Behbahan, 1985.

AMIET, P. Tiares Elamites. Studi Micenei ed Egeo-Anatolici XXX, 1992.

AMIET, P. La Glyptique de la Fin de l’Elam. Arts Asiatiques 28, 1973 .

AMIET, P. Elam. Auvers sur l’Oise, 1966.

BLACK,J.and GREEN,A. Gods ,Demons and Symbols of Ancient Mesopotamia (University of TexasPres), 1992.

CAMERON,G.G..History of early Iran .Chicago :University of Chicago press,1936 .

Carter ,e.Bridging the Gap Between the Elamites and the Persian in southeastern Khuzistan ,Achaemenid History VIII, 1984.

CIRLOT, J. E. A Dictionary of Symbols. New York: Dorset Press,1971.

CURTIS ,J .E .AND READ , J .E . Art and Empire .Metropolitan Museum of Art . 1996 .

CURTIS ,J .E Later MESOPOTAMIA AND Iran :Tribe And Empire 1600-639B.C. British Museum Press. 1995 .

DANTHINE ,H . Le Palmier –Dattier et les Arbres Sacres dans L’Iconographie de l’AsieOccidentale Ancienne .Paris. 1973.

DURHAM, S. The Monkey in the Middle. ZA, band 75. 1985.

GREEN, A. Mischwesen, Reallexikon der Assyriologie. 1994.

GUNTER,A. Representation of Urartian and Western Iranica Antiqua 9. 1982

KILMER, A. D. Music and Dance in Ancient Western Asia. Visual and Performing Arts. CANE vol. III. 1985.

PORADA, E. The Uses of Art to Convey Political Meanings in the Ancient Near East.In Artistic Strategy and the Rhetoric of Power. Ed. David Castriota. Southern Illinois University Press, 1986.

POTTS,D.T. b.The Archaeology of Elam ,chambridge :Cambridge Press, 1999.

STRONACH, D. The Achaemenid Lobed Bracelet. In A. Alizadeh, Y. - 2000.Majidzadeh, and S. Malek-Shahmirzadeh (eds.), The Iranian World. Essays on Iranian Art and Archaeology presented to Ezat O. Negahban, Tehran,Iran.

STRONACH, D. Forthcoming. The tomb at Arjan and the History of Southwestern Iran in the Early 6^th Century B.C. Naomi Miller and Kaymar Abdi (eds.). In Yeki Bud, Yeki Nabud: Essays on the Archaeology of Iran in Honor of William M. Sumner, 2003 .

VALLAT ,F. Kindin-Hutrn a l’epoque Neo- Elamite.Akkadica 37, 1984.

Javier Alvarez-Mon, cosmological and ideological aspects of the arjan bowl,achemenet.com - octobre, 2003 .

www.cias.com