فصلنامه نگره

فصلنامه نگره

بررسی کتیبه­‌های سردر ورودی منازل تهران از دوره قاجار تا اکنون

نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد، پژوهش هنر دانشکده هنر ، دانشگاه شاهد، شهر تهران، استان تهران
2 عضو هیئت علمی دانشکده هنر دانشگاه شاهد، شهر تهران، استان تهران
10.22070/negareh.2010.5129
چکیده
کتیبه­های سردر منازل ریشه در اعتقادات و باورهای دینی و مذهبی دارند و بازگوکننده هویت و شخصیت سازندگان و صاحبان منازل است. بیش تر منازل به جا مانده از دوره قاجار و پهلوی اول در تهران دارای سردرهای تزیین شده هستند و در آن ها کتیبه­ای وجود دارد. این کتیبه­ها از زیبایی خاصی برخوردارند و برخی از آن ها در عین سادگی دارای جذابیت خاصی هستند. کتیبه­ها علاوه بر آن که در زیباسازی محیط شهری نقش دارند پاسخ گوی نیازهای معنوی انسان ها هم هستند و این مساله اهمیت کتیبه­ها را بیشتر نشان می­دهد. امروزه کتیبه­های­ سردر منازل بسیار ساده هستند و دارای ارزش زیباشناختی کم­تری نسبت به کتیبه های دوره قبل هستند. در دوره پهلوی ­اول با گرایش زیاد به سبک باستانی درمعماری و برانگیختن حس ملی­گرایانه، نمادها و نشانه­های ایران باستان به طور وضوح بر سردر منازل نقش بسته است. با به کارگیری معماری غربی در دوره پهلوی ­دوم و به دلیل ویژگی­هایی که این نوع معماری دارا بود، تزیینات نمای ورودی­ها رو به سادگی رفت و جای آن را سنگ­های تزیینی، سیمان، مواد و مصالح جدید گرفته و عامل حذف تزیینات در این نوع معماری سبب از بین رفتن کتیبه­ها در اغلب ورودی های منازل گردیده که در دوره انقلاب اسلامی سعی در احیای این هنر شده و در برخی موارد نمونه های بسیار عالی دیده می شود.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The survey of entrance inscriptions of Tehran houses from Qajar period to the present

نویسندگان English

Reza Mohamadi 1
Mohamad Ali rajabi 2
چکیده English

Entrance inscriptions of lodging were rooted in people religious beliefs and represented identity and character of makers and owners of lodging. More remaining lodging of Qajar have decorations and inscriptions on their front pieces. These inscriptions Enjoyed special beauty and all of them have special grace. They were not only applied in make urban spaces beautiful but also answer spiritual needs of people and show the increasing importance of them. Today inscriptions are very simple and there are less aesthetics and propound only religious aspects.
In Qajar and the first part of Pahlavi period with more tenden to use the 1th whit coming style and excited sentiments
imprinted the symbols and sign of ancient persia in front lodging.
In the second part of Pahlavi period by useing international style entry façade went to simplicity and took them locality by decorative stone and cement and the factor of removing decoration in this style carsed to waste inscription . In Islamic revolution period tried revive this art and in This research recommended several paragon retain entry front inscriptions.

کلیدواژه‌ها English

inscription/entry front/Tehran/qajar/pahlavy/Islamic revolution
بنه ولو، لئوناردو، تاریخ معماری مدرن، نیراحمدی، حسن، ناشر:مهندسین مشاور نیرسان، چاپ اول، تهران، 1377.
دهخدا، علی اکبر، لغت نامه، دانشگاه تهران، 1338 .
زمر شیدی، حسین، طاق و قوس درمعماری ایران، سازمان انتشارات کیهان، چاپ دوم،  1373 .
کیانی، مصطفی، معماری دوره پهلوی اول، تهران، موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران، 1383.
مرزبان پرویز، معروف، حبیب، فرهنگ مصور هنرهای تجسمی، تهران، سروش، انتشارات صدا سیما 1377.
معین، محمد، فرهنگ فارسی، جلد سوم.
منصوری، ناشاتا، ایران امروز، مردم و معماری نخستین کنگره معماری و شهرسازی ایران بم میراث فرهنگی، 1374، جلد 1.
پاکدامن، بهروز، مقدمه ای بر شیوه ها وگرایش های معماری درتهران، نخستین کنگره معماری و شهرسازی ایران بم میراث فرهنگی، 1376، جلد 5.
دوره 5، شماره 15
پاییز 1389
صفحه 18-27

  • تاریخ دریافت 01 مرداد 1388
  • تاریخ پذیرش 01 شهریور 1389
  • تاریخ انتشار 01 مهر 1389