فصلنامه نگره

فصلنامه نگره

طراحی پوشاک ایران در دوران اشکانیان ( پارتیان)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار گروه پژوهش هنر، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
2 هیات علمی گروه طراحی پارچه و لباس، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران.
3 مدرس دانشگاه علمی کاربردی واحد چرم تهران، تهران، ایران.
10.22070/negareh.2011.5115
چکیده
دوران اشکانی عصر رواج تجارت، تکامل زندگی شهری، افزایش حضور زنان، گسترش تمایل زنان به تنوع لباس، اهمیت یافتن طراحی لباس و بروز پدیده مد محسوب­ می­شود. از این رو هدف پژوهش پیش رو بررسی طراحی لباس این دوران از طریق مطالعه طراحی الگوی کلی، برش و دوخت ­است. در این پژوهش علاوه بر منابع مکتوب، ضمن بررسی موردی بر روی گزینه­های متداول لباس مردان و زنان سعی در بازسازی دوباره لباس­های مورد اشاره بر روی یک پیکره استاندارد و نمایش فناوری طراحی در این عصر شده است.
نتایج نشان می­دهد لباس اشکانی ادامه سیر تکامل تن­پوش­ هخامنشی و نفوذ هنر یونانی است و تنها در لباس زنان و به ویژه در مناطق غربی ایران قابل مشاهده است. لباس­ها از نظر طراحی محدود و لباس مردان دارای شلوار متشکل از دو پاچه مجزای آویخته از کمر و پوشش بالاتنه تونیک ساده مادی یا کت و تشک سوارکاری بوده و در هر دو مورد دارای برش ساده مستطیل شکل است. لباس زنان فاقد دوخت و متشکل از قطعات پارچه­ عریض پوشیده شده بر روی یکدیگر و شکل کلی آن با برش­های محدود پارچه، رویه­دوزی، حمایل و کمربندهای پارچه­ای و آرایه­های الحاقی شکل گرفته­است. در این دوره شکل کلی پوشش­ها محدود و تنوع ناشی از ملحقات تزیینی است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Clothing design during the Parthian era (pattern, cutting and sewing of garments)

نویسندگان English

Reza Afhami 1
Farinaz Farbod 2
Lida Fathi 3
1 PH.D in Art studies, Assistant professor , Tarbiat modares university, Tehran , Iran.
2 PH.D in Art studies, Assistant professor, Alzahra university, Tehran, Iran.
3 M.A in Graphic, Tarbiat modares university, Tehran, Iran.
چکیده English

Most of previous researches about Iranian garments concentrated on showing common visual features of various eras and rarely tried to investigate the technical process of cloth design and showing the design of garment, how to cut and use of textiles and how to connect the pieces together to achieve the final result.
This paper aims to show the designing process of Parthian garments as one of the richest series of Iran's clothing design, through overall form of garments and how to shape the textiles to create them.
Through historical documents and case studies, we’ve tried to recreate these garments, on a Standard figure to show the technology of that era. During reconstruction main shape, cutting and sewing various parts are shown in serial diagrams, to display design stages of popular fashion in men and women dress.

Results show that
Parthian clothing was the continued evolution of the Achaemenid clothing and was influenced by Greek art which only was visible in women's clothing, especially in western areas of Iran. Design of Men's clothings, were limited, which were included of pants hanging from the belt composed of two separate leg and the upper cover, a simple tonic or been riding jackets and mattresses and in both cases had a simple rectangular shape cut. Schematic ornaments of men's clothing was folded soft cloth that fixed by using decorative stripes.
Women dresses in most cases consist of various fabric parts without stitching. These large fabric parts are connecting by metal joints. Garments consists several parts that worn on each other to shape the final form. Using of various textiles, laces and decorative stripes and necklaces changes garment to a sophisticated form and variety of forms that origins from a basic simple shape.

کلیدواژه‌ها English

Costumes
Parthian
clothing patterns
cutting
sewing
آکرمن، فیلیس، پوپ ، آرتور سیری در هنر ایران، جلد دوم، ترجمه: گروه مترجمان، نشر علمی و فرهنگی، تهران (1388)
الوند، احمد (1350) صنعت نساجی ایران، از دیرباز تا امروز، انتشارات دانشگاه پلی تکنیک، تهران
بنی احمد، احمد (1345) تاریخ شاهنشاهی ایران، انتشارات شورای مرکزی جشن شاهنشاهی ایران، تهران
بک، پیریا (1354)، یادداشتی درباره بازسازی ردای هخامنشی، ترجمه: ع. شاپور شهبازی، پژوهش های هخامنشی، شماره 1، مؤسسه تحقیقات هخامنشی، شیراز، 111-107
بلوکباشی، علی (1383) مقدمه، پوشاک در ایران زمین، مجموعه مقالات دانشنامه ایرانیکا، ترجمه: پیمان متین، نشر امیرکبیر، تهران، صص 29-17
بهار، مهرداد (1376) پژوهشی در اساطیر ایران، پاره نخست و دویم، نشر آگه، تهران
بهار، مهرداد (1381) از اسطوره تا تاریخ، نشر چشمه، تهران  
بهشتی پور، مهدی (1343) تاریخچه صنعت نساجی در ایران، تهران اکونومیست، تهران
بوسایلی، ماریو، شراتو، امبرتو (1383) هنر پارتی و ساسانی، ترجمه: یعقوب آژند، انتشارات مولی، تهران
پیرنیا، حسن و دیگران، تاریخ ایران (1386) تاریخ ایران، نشر نگاه، تهران
پیگولوسکایا، ن .و. و دیگران (1354) تاریخ ایران، ازدوران باستان تا پایان سده هیجدهم میلادی، نشر پیام، تهران
تاجبخش، احمد، (1382) تاریخ مختصر تمدن و فرهنگ ایران قبل از اسلام، نشر یادواره کتاب، تهران
دوبواز، نیلسون (1342) تاریخ سیاسی پارت (اشکانیان) ، ترجمه علی اصغر حکمت، انتشارات ابن سینا، تهران
دوشن­گیمن، ژاک (1385) دین ایران باستان، ترجمه: رویا منجم، انتشارات علم، تهران
دیاکونوف، ایگور (1380) تاریخ ماد، ترجمه : کریم کشاورز، انتشارات علمی و فرهنگی، تهران
دیاکونوف، ایگور، لیوشیتس، آ (1383) کتیبه­های اشکانی نیسا، ترجمه: شهرام حیدرآبادیان، انتشارات کلام شبدا، تهران
رجبی، پرویز (1381) هزاره های گمشده، جلد چهارم، اشکانیان (پارت­ها) ، انتشارات توس، تهران
زرین کوب، عبدالحسین (1374) روزگاران ایران، انتشارات سخن، تهران
سفر، فؤاد سفر، مصطفی، محمد علی (1376) هترا، شهر خورشید، ترجمه: نادر کریمیان سردشتی، انتشارات سازمان میراث فرهنگی کشور، تهران
شهبازی، شاپور (1383) دوران مادها و هخامنشیان، پوشاک در ایران زمین، مجموعه مقالات دانشنامه ایرانیکا، ترجمه: پیمان متین، نشر امیرکبیر، تهران، صص 75-41
صانع، منصور، ماری­کخ، هاید (1379) آتشی که نمیرد، ناشر: منصور صانع، شیراز
ضیاء پور، جلیل (1343) پوشاک باستانی ایرانیان، انتشارات سازمان هنرهای زیبای کشور، تهران
ضیاء پور، جلیل (1349) پوشاک ایرانیان از چهارده قرن پیش تا آغاز دوره پهلوی، انتشارات وزارت فرهنگ و هنر، تهران
ضیاء پور، جلیل (1349) پوشاک زنان ایران از کهن­ترین زمان تا پیش از آغاز دوره پهلوی، انتشارات وزارت فرهنگ و هنر، تهران
غیبی، مهرآسا (1385) هشت هزار سال تاریخ پوشاک اقوام ایرانی، نشر هیرمند، تهران
فریه، ر. دبلیو (1374) هنرهای ایران، ترجمه: پرویز مرزبان، نشر فرزان روز، تهران
قوامی، ترودی س. (1383) مقدمه، پوشاک در ایران زمین، مجموعه مقالات دانشنامه ایرانیکا، ترجمه: پیمان متین، نشر امیرکبیر، تهران، صص 81-75
کالج، مالکوم (1388) اشکانیان، ترجمه: مسعود رجب نیا، نشر هیرمند، تهران
گدار، آندره (1377) هنر ایران، ترجمه: بهروز حبیبی، انتشارات دانشگاه شهید بهشتی، تهران
گیرشمن، رمان، (1370) هنر ایران در دوران پارت و ساسانی، ترجمه: بهرام فره­وشی، انتشارات علمی و فرهنگی، تهران
هرتسفلد، ارنست (1381) ایران در شرق باستان، ترجمه: همایون صنعتی­زاده، پژوهشکده علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران
هرمان، جورجینا( 1373) تجدید حیات هنر و تمدن در ایران باستان، ترجمه: مهرداد وحدتی، مرکز نشر دانشگاهی، تهران
وایزمن، بوریس، گووز، جودی (1379) لوی استروس، ترجمه: نورالدین رحمانیان، نشر شیرازه، تهران
 
Borgmann, Albert (2006) Technology as a Cultural Force, The Canadian Journal of Sociology 31 (3), Pp. 351–360.
Derber, Charles (2000) The pursuit of attention: power and ego in everyday life, Oxford university press, Oxford
Farrokh, Kaveh, Mc bride, Angus (2005) Sassanian elite cavalery, Osprey Publishing, Oxford
Foster, Benjamin R. (2001) The Epic of Gilgamesh, W.W. Norton & Company. New York
Kawami, Trudi. S. (1987) Monumental Art of the Parthian period in Iran, Acta Iranica 26
Kawami Trudi. S. (1989) Clothing III, Encyclopedia Iranica, (http://www.iranica.com/articles/clothing-iii)
Rostovtzeff, M. (1932) Carvan Cities, Clarendon Press, Oxford
Rostovtzeff, M. (1935) Dura and the problem of Parthian Art, Yale Classical studies, Yale university, New Haven, Pp. 155-304
Rostovtzeff, M. (1941) The social and economical history of the Hellenistic world, Clarendon Press, Oxford
Sarianidi, V. (1985) The Golden Hoard of Bactria: From the Tillya Excavations in Northern Afghanistan. Abrams, New York.
Schmidt, E. (1953-7) Persepolis I-II, Oriental Institute, Chicago
Stratton, Julius Adams and Mannix, Loretta H. (2005) Mind and Hand: The Birth of MIT, MIT Press, Cambridge
Trilling, J. (1982) The Roman Heritage, Textiles from Egypt and eastern Mediterranean, Textile Museum journal 21
Widengren, G., Some remarks on riding Costume and articles of dress among Iranian peoples in antiquity, in Arctica, Studia   
Ethnographica Upsaliensia 11, 1956, pp. 228-76
دوره 6، شماره 17
بهار 1390
صفحه 30-45

  • تاریخ دریافت 28 بهمن 1389
  • تاریخ پذیرش 22 اردیبهشت 1390
  • تاریخ انتشار 01 فروردین 1390