فصلنامه نگره

فصلنامه نگره

بررسی تداوم عناصر تزئینی معماری ایران باستان در معماری دوران اسلامی ایران تا پایان دوره صفوی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 عضو هئیت علمی دانشکده هنر دانشگاه شاهد ، تهران، ایران.
2 کارشناس ارشد پژوهش هنر از دانشکده هنر شاهد ، تهران، ایران
10.22070/negareh.2011.5101
چکیده
با سقوط دولت ساسانیان و آغاز دوران اسلامی، بخش بسیاری از عناصر تزئینی معماری ایران در دوران پیش از اسلام در معماری دوران اسلامی به خدمت گرفته شده و تکوین یافته است. در این پژوهش با انجام مقایسه ای تطبیقی میان تزئینات وابسته به معماری بناهای ایران پیش از اسلام و عناصر تزئینی ایران در دوران اسلامی تا پایان دوره صفوی، به تبیین مفهوم تداوم عناصر تزئینی معماری ایران باستان در معماری دوران اسلامی ایران پرداخته شده است. ارایه چشم اندازی از تحولات عناصر تزئینی معماری ایران باستان تا پایان دوره صفوی از اهداف این پژوهش است. روش انجام این پژوهش توصیفی- تحلیلی است. از آن جا که شیوه «مطالعه تطبیقی» به عنوان روشی پایه ای در اغلب مطالعات وابسته به عوامل تاریخی مورد استفاده قرار می گیرد، در پژوهش پیش رو نیز بخش عمده تحلیل ها با استفاده از این شیوه است. تزئین کاران ایرانی در قرون میائی اسلامی بر تداوم بهره گیری از عناصر تزئینی معماری ایران باستان تاکید و اصرار بیش تری داشته اند. این تاکید در معماری دوره اسلامی اغلب در سازه هایی با ماهیت مذهبی و در قالب تزئین نمود یافته است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Check Continuity of Decorative Elements in Ancient Iranian Architecture on the Architecture of Islamic Period in Iran to the End of Safavid Period

نویسندگان English

Habibollah Ayatollahi 1
Parisa Sahafi Asl 2
1 Associate Professor, faculty of art, shahed university, Tehran, Iran.
2 M.A, art reaserch student, faculty of art, shahed university, Tehran, Iran.
چکیده English

According to archaeological evidence, with the failure of Sassanid dynasty and beginning of Islamic period, very large part of the decorative elements of Iranian architecture in pre-Islamic era, has been taken to serve and developed in Islamic architecture. In this research, the comparative study conducted to compare the architectural monuments of Iran pre-Islamic and decorative elements in Iran, in the architectural Islamic period to the end of safavid period has been discussed. The Iranian decorators in the middle Islamic period have more emphasis to continue of benefiting of ancient decorative architectural elements in Iran. This research is about the influence of ornaments and decorative elements of Iran pre-Islamic, on the architectural Islamic period. Also, showing the decorative elements in Iran of ancient period and the end of safavid period is the else aim of this research. Offering a vision of the evolution of decorative elements from ancient Iranian architecture to end the Safavid period, is the goals of this research.
Method of this research is comparative study. Since the "comparative study" as the basic method used in most studies related to historical factors, the main part of this research, is analyzed using this method. Iranian decorators in medieval Islamic architecture have been more emphasis and insistence on the continued use of decorative elements in ancient Persia. This influence has appeared on the architecture of Islamic period in the structures with religious nature and is designed in decorative forms.

کلیدواژه‌ها English

Decorative Elements
Ancient Iran Architecture
Architecture Of Islamic Period Of Iran
Bed Molding
Mosaic
 آیت الله زاده شیرازی، باقر، سومین کنگره تاریخ معماری و شهر سازی ایران، فروردین ماه 1384 ارگ بم- کرمان، (لک پور، سیمین، بررسی تاریخی دره شهر بر مبنای یافته های باستان شناختی و متون تاریخی)، میراث فرهنگی و گردشگری، تهران، 1385.
پوپ، آ.اپهام، سیری در هنر ایران، جلد 1، از دوره پیش از تاریخ تا امروز، ترجمه نجف دریا بندری و دیگران، چاپ اول، علمی فرهنگی، تهران، 1387.
 پوپ، آ.اپهام، سیری در هنر ایران، جلد 2: دوره ساسانی، ترجمه نجف دریا بندری و دیگران، علمی فرهنگی، تهران، 1387
 پوپ، آ. اپهام، سیری در هنر ایران، جلد7، چاپ اول، علمی فرهنگی، تهران 1387.
 پوپ، آ.اپهام، سیری در هنر ایران، جلد8، معماری دوران اسلامی، چاپ اول، علمی فرهنگی، تهران 1387.
 حافظ نیا، محمدرضا، مقدمه ای بر روش تحقیق در علوم انسانی، سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت)، تهران، 1385.
زمانی، عباس، «مقرنس تزئنی در آثار تاریخی اسلامی ایران»، هنر و مردم، دوره نهم، شماره های 102 و 103، 1350.
شراتو، امبرتو و بوسالی، ماریو، هنر پارتی و ساسانی، ترجمه یعقوب آژند، چاپ دوم، نشر مولی، تهران، 1383.
 فراست، مریم، «همنواختی کتیبه و نقوش هندسی در بناهای اصفهان عصر صفوی»، دو فصلنامه مطالعات هنر اسلامی، شماره 5، زمستان 1385.
کیانی، محمد یوسف، تزئینات وابسته به معماری دوران اسلامی، چاپ اول، میراث فرهنگی، تهران، 1376.
 ماهرالنقش، محمود، طرح و اجرای نقش در کاشی کاری ایران دوره اسلامی، چاپ اول، موزه رضا عباسی، تهران، 1362.
ویلبر، دونالد و کلمبگ، لیزا، معماری تیموری در ایران و توران، ترجمه محمد یوسف کیانی و کرامت الله افسر، چاپ اول، میراث فرهنگی، تهران، 1374.
 K.A.C Creswell and C.B.E , Early Muzlim Architecture(622-750 A.D), Second Edition, Hacker Art Books, New York, 1979.                 
pope, Arthur Upham: A Survey Of Persian Art From Prehistoric Times To The Present, Edited by Phyllis ackerman, Oxford University press, volume I, London, 2003.                                          
Wilkinson, Richard.H: Reading Egyptian Art, Thames And Hudson Ltd, London, 1992.                                                                  
دوره 6، شماره 19
پاییز 1390
صفحه 62-79

  • تاریخ دریافت 04 اسفند 1389
  • تاریخ پذیرش 29 تیر 1390
  • تاریخ انتشار 01 مهر 1390