فصلنامه نگره

فصلنامه نگره

بررسی تصویرسازی به شیوة لاکی در اصفهان عصر قاجار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانش آموخته کارشناسی ارشد تصویر سازی دانشکده هنر شاهد، تهران، ایران.
2 عضو هیات علمی گروه پژوهش هنر، دانشکده هنر ، دانشگاه شاهد، تهران، ایران
چکیده
نقاشی لاکی در دوره قاجار به اوج شکوفایی خود رسید و پس از آن به آرامی رو به زوال نهاد . از آن جا که هنرمندان اصفهانی بیش ترین سهم را در گسترش و شکوفایی آثار نقاشی و تصویر سازی لاکی بر عهده داشته اند، این مقاله با هدف شناخت هرچه بیش تر زمینه و قابلیت‌های هنر تصویر‌سازی در هنر ایرانی بر گردآوری تصاویر لاکی در اصفهان دوره قاجار متمرکز شده و با توجه به مفهوم و تعریف تصویرسازی، مضامین و موضوعات موجود در نقاشی های لاکی مکتب اصفهان را مورد بررسی قرار داده است.پرسش های اصلی این پژوهش عبارتند از: 1- آیا می توان بعضی از آثار شیوة لاکی را در ردیف هنر تصویرسازی قرار داد؟ 2- مضامین آثار تصویرسازی شده توسط هنرمندان اصفهانی دوره قاجار چیست؟ 3- کدام موضوع بیش تر مورد توجه تصویرسازی به شیوه لاکی در اصفهان بوده است؟ نتایج تحقیق نشان می دهد که نقاشی لاکی عصر قاجار، علاوه بر این که ویژگی های شیوه رایج نقاشی قاجاری را با خود دارد و دارای جنبه های تزئینی ، تصویری و کاربردی نیز می باشد، بستر مناسبی برای تصویرسازی نیز محسوب می شود. هنرمندان با وجود همه محدودیت های این بستر جدید و نامتعارف، باز هم به تصویرسازی موضوع های متنوع ادبی، تاریخی و دینی بر روی قلمدان ها و سایر اشیاء لاکی پرداختند. در پاسخ به سوالات تحقیق مشخص شد موضوع این آثار براساس مشترکات محتوایی، در سه مضمون : 1- ادبی 2- تاریخی 3- دینی، قابل طبقه‌بندی است که موضوع بیش تر آثار در بخش ادبی، داستان هایی از پنج گنج نظامی، در بخش تاریخی صحنه هایی از جنگ ها و در بخش دینی، روایاتی از حضرت مریم و مسیح (ع)بوده است. این پژوهش بر اساس روش تحقیق توصیفی- تحلیلی انجام یافته و شیوة گردآوری اطلاعات کتابخانه‌ای و مشاهده‌ای بوده است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

A Survey of Illustrating With Lacquer Technique In Isfahan Qajar Epoch

نویسندگان English

Parisa Darouei 1
Mohsen marasy 2
1 , M.A, Illustration, Shahed University, Tehran, Iran
2 PH.D, Assistant Professor، Faculty Of Shahed University, Tehran, Iran.
چکیده English

Lacquer painting in Qajar epoch had decorative, visual & practical aspects besides of including the current techniques of Qajar art & hence, is regarded as a suitable base for Illustrating. Despite of all the limitations of this new unusual base, the artists still used it for their literary, historical & religious illustrations.Lacquer paintings were flourished in Qajar epoch and then, fade away. Since Isfahanian artists had a great contribution for spreading and flourishing lacquer painting and illustrating, this article is focused on gathering lacquer illustration in Qajar epoch Isfahan and considering the definition and the concept of those illustrations, studies the subject of Isfahan lacquer paintings. The main research questions are:
1-Is it possible to put some lacquer style art works in the row of illustrations?
2- What are the contents of illustrating artworks which had been done by Isfahanian artists in Qajar period?
3- Which topics were most interesting in lacquer style illustration in Isfahan?
The results show that the topics of these works get categorized according to their common contents, to three groups: 1-literary 2-historical 3-religiuos. In literary group contents were almost, inspired from Nizami`s " Panj Ganj", in historical group, some scenes of wars and in religious group, stories about the Virgin and Jesus This study was done based on descriptive - analytical method and data collection was observational and by the library searches.

کلیدواژه‌ها English

Illustration
Lacquer
Qajar
Isfahan
Pen Box
 آژند، یعقوب،  مکتب نگارگری اصفهان، چاپ اول، فرهنگستان هنر، تهران، 1384.
          آیت اللهی، حبیب ا.. ، شیوه های مختلف نقد هنری ، چاپ اول، سوره مهر، تهران، 1384، 210.
 احسانی، محمدتقی، جلدها و قلمدان های ایرانی، جلد اول، امیرکبیر، تهران، 1368.
 احسانی، محمدتقی، جلدها و قلمدان های ایرانی، جلد دوم، امیرکبیر، تهران، 1382.
 استرآبادی، میرزا محمد، تاریخ جهان گشای نادری، سروش و نگاره، تهران، 1370.
         اقبال آشتیانی، عباس، میرزا تقی خان امیر کبیر، توس، تهران، 1363.
بیانی، سوسن ، «تاریخچه لاک سازی(1)»، موزه‌ها، ش13 و 14، بهار و تابستان 1372 .
پاکباز، رویین، دایره المعارف هنر، چاپ اول، فرهنگ معاصر، تهران، 1378.
دهخدا، علی اکبر ، لغتنامه دهخدا، جلد سیزدهم، دانشگاه تهران، تهران، 1377.
سرمدی، عباس ، دانشنامه هنرمندان ایران و جهان اسلام، هیرمند، تهران، 1379.
کنبی، شیلا.ر، دوازده رخ، ترجمه یعقوب آژند، مولی، تهران، 1377.
مثقالی، فرشید ، «دیزاین و تصویر سازی » ، فصلنامه حرفة هنرمند، ش.19، بهار 1386.
مددپور، محمد، تجدد و دین زدایی در فرهنگ منورالفکری ایران، دانشگاه شاهد، تهران، 1373.
          مرزبان، پرویز،خلاصه تاریخ هنر،چاپ سیزدهم، علمی و فرهنگی، تهران،1384.
مرزبان، پرویز ، فرهنگ مصور هنرهای تجسمی، سروش، تهران، 1376 ، 80 .
 نصر، کریم ، « غلبة فرمالیسم بر تصویرسازی معاصر»، فصلنامه حرفه هنرمند، ش19، بهار1386.
Khalili. Nasser D., Lacquer of the Islamic Lands, Vol. I, the Nour Foundation, New York, 1996.
Khalili. Nasser D., Lacquer of the Islamic Lands, Vol. II, the Nour Foundation, New York, 1997.
Robinson. B. W, Royal Persian painting, editor: Layla S. Diba, Brooklyn Museum of Art, New York, 1999.
Robinson. B.W, Studies in Persian Art, Vol I, The Pindar Press, London, 1993.
دوره 6، شماره 20
زمستان 1390
صفحه 32-43

  • تاریخ دریافت 27 مهر 1389
  • تاریخ بازنگری 15 آبان 1390
  • تاریخ پذیرش 21 آبان 1390
  • تاریخ انتشار 01 دی 1390