فصلنامه نگره

فصلنامه نگره

بررسی تطبیقی عناصر بصری نگاره های حماسی وعرفانی

نویسندگان
1 دانشجوی دوره دکترای تاریخ تطبیقی وتحلیلی هنر اسلامی دانشکده هنر ، دانشگاه شاهد ، تهران ،‌ تهران.
2 عضوهیت علمی دانشکده هنر دانشگاه شاهد، شهر تهران ،استان تهران.
چکیده
ادبیات حماسی وعرفانی دارای ویژگیهای متفاوتی هستند. نگارگری ایرانی اسلامی در هم نشینی با این دو شیوه از ادبی فارسی، تاثیرگرفته است . همین مساله باعث شده،نگاره هایی که به یکی از این دو موضوع پرداخته درترکیب بندی واستفاده از عناصر بصری تفاوت هایی باهم داشته باشند. این تحقیق درجست وجوی کیفیت تعامل بین نگارگری وادب فارسی است وپاسخ به این پرسش که ویژگی های ادب فارسی در حماسه وعرفان ، چگونه در عناصر بصری ظاهر شده وچه تفاوتی را در نگاره های حماسی وعرفانی به وجود آورده است ؟ برخلاف چهره یکسان نگاره های حماسه وعرفانی با موضوعات مختلف، تفاوت های محسوسی وجود دارد. به نظر می رسد تفاوت های ایجاد شده ، ناشی از ماهیت پرتحرک مضامین حماسی وثبات وآرامش مضامین عرفانی بوده است. نماد پردازی تصویری ورنگ در کنار مضامین ادب فارسی ، از مهم ترین ویژگی هایی است که در عناصر این نگاره ها تبلور یافته است . روش تحقیق این پژوهش توصیفی وتحلیل محتوا وماهیت آن تطبیقی است. شیوه جمع آوری مطالب هم کتابخانه ای است .
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Comparative Study on visual Elements of Mystical and Epical Persian painting

نویسندگان English

Hossein Esmati 1
Mohammad Ali Rajabi 2
1 PH.D. Student of Comparative Analysis history of Islamic Art, Art Faculty, Shahed University, Tehran, Iran.
2 Art Faculty member of Shahed University, Tehran, Iran.
چکیده English

Epical and mystical literature properties are different. Islamic Persian Painting has been influenced, in company with these two styles of Persian literature. So, the images that have been illustrated in one of the two discussed styles, have some differences in their compositions and using of visual elements.
This research tries to find the quality of interaction between Persian painting and literature and the questions which to be answered in this article are:
How did Persian literary specificities in mysticism and the saga, appear in visual elements and have influences on paintings? And what differences have created in the epic and mystical paintings? Despite of the same appearance between the epic and mystical paintings, there are differences between them which seems, differences have been, due to the nature of the stirring epic themes and stability and peace of mystical themes. Visual symbolization and coloring, along with features of Persian literature, are the most important features that appear in the elements of these paintings.
This research has been done based on library practices. In codification and conclusions, has been used of comparative, descriptive and analytic methods

کلیدواژه‌ها English

Epical literature
mystical literature
composition
symbolization
Negargari. (Persian Painting)
آژند ، یعقوب، مکتب نگارگری هرات، انتشارات فرهنگستان هنر، چاپ اول، تهران، 1387.
ابوالقاسم فردوسی، شاهنامه، به تصحیح ژُل مُل، با مقدمۀ محمد امین ریاحی، سخن، چاپ پنجم، تهران، 1374.
اسماعیل پور ، ابوالقاسم، اسطوره بیان نمادین ، سروش، چاپ اول، تهران، 1377.
بورکهارت ، تیتوس، هنر اسلامی و زبان و بیان، ترجمه مسعود رجب نیا، سروش، چاپ اول، تهران، 1365.
بهار ، مهرداد، جستاری چند در فرهنگ ایران، انتشارات فکر روز، چاپ سوم،تهران، 1376.
پاکباز، رویین، نقاشی ایران (از دیر باز تا کنون)، انتشارات زرین و سیمین، چاپ پنجم، تهران، 1385.
پارسا پور، زهرا، مقایسه زبان حماسی و غنایی، انتشارات دانشگاه تهران، چاپ اول، تهران، 1383.
داندیس ، دونیس اِ. ، مبانی سواد بصری، ترجمه مسعود سپهر، سروش، چاپ دوم، تهران، 1371.
دهخدا . علی اکبر، لغت نامه، زیر نظر محمد معین ، جلد19، چاپخانه دولتی ایران، تهران، دی ماه 1338.
دهخدا ، علی اکبر، لغت نامه، زیر نظر محمد معین ، جلد34، چاپخانه دولتی ایران، تهران، دی ماه 1338.
رزمجو، حسین، قلمرو ادبیات حماسی ایران، جلد اول، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، چاپ اول، تهران، 1381.
سجادی، سید جعفر، فرهنگ اصطلاحات و تعبیرات عرفانی، ، کتابخانه طهوری، چاپ سوم، تهران ، 1375.
شمیسا ، سیروس، بیان و معانی، نشر میترا، چاپ سوم از ویرایش دوم، تهران، 1387.
صفا ، ذبیح الله، حماسه سرایی در ایران، انتشارات فردوسی، چاپ ششم،  تهران، 1374.
  مولانا حسین واعظ کاشفی، فتوت‌نامه سلطانی، به اهتمام محمدجعفر محجوب، بنیاد فرهنگ ایران، چاپ اول، تهران، 1350.
 مولانا جلاالدین محمد بلخی رومی، مثنوی معنوی، به تصحیح رینولد نیکلسون، انتشارات صفی علیشاه، تهران، 1375.
 نفیسی(ناظم الاطباء) ،علی اکبر، فرهنگ نفیسی، جلد دوم، کتاب فروشی خیام، تهران، 2535.
 نفیسی (ناظم الاطباء)، علی اکبر، فرهنگ نفیسی، جلد پنجم، کتاب فروشی خیام، تهران، 2535.
 
 
منابع و مآخذ تصویری:
 
حسینی راد . عبدالمجید ، شاهکارهای نگارگری ایران، موزه هنرهای معاصر، تهران، 1384.
Behari. Ebadollah, Bihzad, I. B. Tauris publishers London, New York, 1996, p124
Barry. Michael, Figurative Art in Medieval of Islam, JCG, Spain, 2004.
CARI WELCH. DI STUART, IL LIBRO DEI ER, LO SHAH NAMEH DI SHAH TAHMASP, FARTELLI FABBRI, Milano, 1972.
W. L., Thomas & Glenn Q. D. Lowry, Timur and princely vision, Washington D. C., Smithsonian, Gary Welch, 1989.
دوره 6، شماره 20
زمستان 1390
صفحه 5-19

  • تاریخ دریافت 12 اسفند 1389
  • تاریخ بازنگری 03 شهریور 1390
  • تاریخ پذیرش 19 شهریور 1390
  • تاریخ انتشار 01 دی 1390