دانشگاه شاهدفصلنامه نگره2676-724472320120922The Research of the Features & Esthetic of Mshkol Pulpit, the Masterpieces of Wood working in Islamic Worldبررسی ویژگیها و زیباییشناسی منبر مشکول، شاهکار هنرهای چوبی جهان اسلام51651FAمصطفیملکی گلندوزکارشناسارشد صنایع چوب، گروه علوم صنایع چوب و کاغذ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج و مدرس هنرهای سنتی چوبی، شهر کرج، استان البرز.میرروحاللهمحمدیکارشناسارشد باستانشناسی، ادارۀ کل میراث فرهنگی، صنایعدستی و گردشگری استان اردبیل و مدرس دانشگاه محقق اردبیلی، شهر اردبیل، استان اردبیل.Journal Article20120531Pulpit wooden of Islamic period in Iran shows the creativity, innovation and beauty of the art of working with wood. In the Islamic era skilled artists according to the different characteristics and properties of variety of wood, were trying to create different works by using wood in best way. Combined with creative visual skills such as balance, proportion, & symmetry, it was led to create some of the masterpieces of art that one of them is Mshkol pulpit, which is the most exquisite works of Islamic world. It was made of the best quality of wood & "tab and notch" connection without using glue or nails. In the main frame by means of fretwork & pierced work & in its bases by simple, ornamental & floriated Kufic calligraphy, it was carved the Quran verses and the information about the name of the creator, writer, patron, date and pieces of Persian poem. it is tried in this research which based on library sources & direct observation to express the values & features of this work. The result of this essay shows that this pulpit has esthetic & technical features which may be suitable for artists & scholars of wooden art in modern period.منابر چوبی از مهمترین آثار دوران اسلامی در ایراناند که خلاقیتها، نوآوریها و زیباییهای هنر کار با چوب را به نمایش میگذارند. هنرمندان ایرانی با دستیابی به ویژگیها و خواص متفاوت گونههای مختلف به بهترین نحو ممکن از چوب در خلق آثار گوناگون بهره جستند. تلفیق توانایی آنها با خلاقیتهای بصری نظیر تعادل، تناسب، توازن وتقارن، منجر به خلق برخی شاهکارهای هنری شده که یکی از آنها منبر مشکول است. قطعات این منبر از مرغوب ترین چوبها بهصورت اتصال «فاق و زبانه» بدون چسب و میخ ساخته شده است. در چارچوب اصلی گره چینی، شباک کاری و در پایه های منبر با خط کوفی ساده، تزیینی و مشجری نوشته هایی از آیات قرآنی و اطلاعاتی دربارۀ رابطه با نام سازنده، کاتب، حامی، تاریخ ساخت و قطعه شعری فارسی با خط کوفی کندهکاری شده است. این پژوهش میکوشد با جمعآوری اطلاعات بهروش کتابخانهای و مشاهدۀ مستقیم به بیان خصوصیات و ارزشهای این اثر بپردازد. چنانکه این تحقیق نتیجه میگیرد، منبر کشکول از ویژگیهای فنی و زیبایی شناسی ارزشمندی بر خوردار است که میتواند الگویی مناسب برای هنرمندان و پژوهشگران به هنرهای چوبی در دورۀ معاصر باشد. https://negareh.shahed.ac.ir/article_51_2148c82320fd3048b9241af80f937c6d.pdfدانشگاه شاهدفصلنامه نگره2676-724472320120922Recognition of Mirror Work Patterns in Qajar Monuments at Shirazبازشناسی الگوهای آینهکاری در بناهای قاجاری شیراز173052FAمحمدعلیآبادیاستادیار دانشکده هنر و معماری دانشگاه شیراز، شهر شیراز، استان فارس.سمیهجمالیاندانشجوی کارشناسیارشد معماری دانشگاه شیراز، شهر شیراز، استان فارس.Journal Article20120604The art of Mirror work which is prevalent in Iran is completely an Islamic art and includes geometrical forms that allocated to Islamic countries. Since mirror work of Iran can be interpreted as a religious and traditional art, understanding the necessity of protecting, supporting and expanding this beautiful and incredible art, along with other handmade and decorative arts is indispensable. By virtue of library sources and field studies, in descriptive-analytical method and after a brief indication of the background of the origin of mirror work and stating its role in architecture of Qajar period, various types of Mirror work are investigated in three groups of mansions in this era in Shiraz, which include: dwelling houses, pilgrimage places and garden pavilions. Results indicate that different Mirror work types are used in these three building types. This art is performed on plaster on the wall & on the patterns of vases in dwelling houses, in pilgrimage places it covers the whole surface of wall & roof & the edge of cornice &also uses as the patterns of fret & arabesque, and also used as the cover of whole surface of wall & parts of roof & on plaster in garden pavilions.آینهکاری هنری کاملاً اسلامی است و حاوی اشکال هندسی اسلامی، چنانکه میتوان آن را هنری دینی و سنتی تلقی کرد. درک ضرورت پاسداری و حمایت از حفظ و گسترش این هنر زیبا و شگفت در کنار سایر هنرهای دستی و تزیینی لازم است. در این پژوهش، با استناد به منابع کتابخانهای و مطالعات میدانی، پس از اشارۀ مختصر به خاستگاه هنر آینهکاری و نقش آن در معماری دورۀ قاجار، گونههای متفاوت این هنر در سه دسته از بناهای قاجاری در شیراز شامل خانههای مسکونی، مکانهای زیارتی و باغها بررسی شده است. بررسیها نشان میدهند که گونههای هنر آینهکاری در این سه کاربری متفاوت است. در خانههای مسکونی این هنر بهصورت آینهکاری روی گچ بر دیوار است و در طرحهای گل و گلدان در مکانهای زیارتی آینهکاری بهصورت پوشانندۀ کل سطح روی دیوار و سقف و حاشیۀ قرنیز با طرحهای گره و اسلیمی. در باغها نیز آینهکاری بهصورت پوشانندۀ کل سطح و دیوار و قسمتی از سقف و همچنین آینهکاری روی گچ کار شده است.https://negareh.shahed.ac.ir/article_52_d7c5dcfa4d681f41c31ab761a358740b.pdfدانشگاه شاهدفصلنامه نگره2676-724472320120922The Study of Pictorial Signs of the “Weaving Lady” Tablet from New-Elamite Periodبررسی نشانه های تصویری لوح «زن ریسنده» متعلقبه دوران ایلام جدید314253FAسمیهنوغانیدانشجوی دورۀ دکتری مرمت اشیای فرهنگیـتاریخی، دانشکدۀ مرمت، دانشگاه هنر اصفهان، شهر اصفهان، استان اصفهان.Journal Article20120502This article studies the “Elamite weaving (spinning) Lady” tablet, which dates back to Neo-Elamite era, through an analytical- comparative approach & by comparing its elements with other historical texts, such as stamps, tablets, and remained sculptures, this tablet has a narrative context, and through a collection of visual signs helps the addressee of its time to form meaning. The question is that whether this tablet gets placed at a lower level of semiology and is only a narrative of the weaving of a prosperous lady from the Elamite society, or represents a higher level of meaning and symbolizes a goddess? <br />Since the social-cultural context of the artist of work has disappeared (with a history of 2500 years), no oral traces have been discovered, and no documents have proved the place of the discovery of the work, this article tries to present a new interpretation (reading) on the bases of formal similarities with patterns and forms remained from Mesopotamia and Elamite civilization, and also the symbolism of goddesses of historical and ancient civilizations. <br />According to the visual signs used in the narrative of this scene, it is apparent that this tablet does not represent just a weaving lady from Elamite, but a goddess who is weaving; probably the threads of fate.لوح نیمهبرجستۀ زن ریسنده از آثار بهجایمانده از دوران ایلام جدید با مضمونی روایتگر است. پرسش اینجاست که آیا این تصویر در پایینترین سطح نشانهسازی قرار میگیرد و فقط روایتگر صحنهای از فعالیت بانویی از طبقۀ مرفّه جامعۀ ایلامی است یا سطح بالاتری از معنا را در قالب نمادپردازی و تجسم ایزدبانو در بر دارد. <br />در این پژوهش، با روش توصیفیـتطبیقی براساس مقایسۀ اجزای تصویر با سایر متون تاریخی موجود (مُهرها، الواح و مجسمههای بهجایمانده) به بررسی مفاهیم احتمالی اجزای تشکیل دهندۀ این لوح پرداخته خواهد شد. <br />با توجه به ازمیانرفتن بافت اجتماعی و فرهنگی پدیدآورندۀ اثر، نبود متن مرتبط با آن، و عدم اشاره به مکان کشف اثر در منابع، از مجموع نشانههای تصویریِ بهکاررفته و البته باقیمانده بر این لوح در تفسیر (خوانش) جدید از آن استفاده شده است. این تفسیر برمبنای شباهتهای صوری و ظاهری با نقوش بهجایمانده از تمدنهای ایلام و بینالنهرین و همچنین نمادپردازی ایزدبانوان در تمدنهای تاریخی و باستانی بنا شده است. <br />براساس نشانههای بهکاررفته در روایت تصویری لوح «زن ریسندۀ ایلامی»، این لوح میتواند بیانگر ایزدبانویی در حال ریسندگی یا با معنای نمادین ایزدبانویی در حال رشتن رشتۀ سرنوشت باشد.https://negareh.shahed.ac.ir/article_53_b48dc3931a0c9a908a3fa6b9a97130df.pdfدانشگاه شاهدفصلنامه نگره2676-724472313910701Survey on the Origin and condition in Composition of Text & Image at Shiraz Paintings on Al-Injuid Periodبررسی چگونگی ترکیب نوشته و تصویر و خاستگاه آن در نگارگری مکتب شیراز دور آل اینجو435254FAمحسنمراثیعضو هیات علمی دانشکده هنر دانشگاه شاهد0000-0001-5107-2811Journal Article13910202One of the most superficial aspects of Persian painting is the composition of text and images that has named “Layout”. In this research, the relation between the arrangement of setting text & image & also the relation between the form of image & subject & the composition at works of Shiraz school in Ilkanid period has examined. During to extensive researches and studies on Persian painting, scholars such as, Amin Mahdavi ,Adamova and Giuzalyan got noticed to this term.The result of this research shows that the relationship between text element & composition of paintings follows careful & certain principles in miniature paintings of Shiraz school in Al-Injuid period that is consistent with the piling page for writing poetry. The painter also has considered flexible picture frame according to subject matter and shaped that based on columns form. So in many cases, instead of a rectangular shape, the frame is stepped. The painters of Shiraz school in eight century comprehended the necessity of harmony of text & image in book –lay out & combined image with context by using pilling frames.
The method of the research is descriptive - analytical by using library resources & observation.
یکی از مهمترین جنبه های صوری نگارگری ایرانی ترکیب بندی نوشته و تصویر در صفحه و در اصطلاح امروزی «صفحه بندی» است. در این پژوهش، رابطةۀ بین نظام چینش عناصر نوشتاری و قاب تصویر و همچنین رابطةۀ شکل قاب تصویر با موضوع و ترکیب بندی نگاره های مکتب شیراز دوران ایلخانی بررسی شد. نتایج این پژوهش نشان داد که در نگارگری مکتب شیراز آل اینجو رابطۀه بین عناصر نوشتاری و ترکیب بندی نگارهها از اصول دقیق و معینی تبعیت میکند که با نظام ستون بندی صفحه برای نگارش شعر هماهنگ است. همچنین، نگارگر بر اساس براساس موضوع نگاره شکل قاب تصویر را به صورت بهصورت منعطف در نظر گرفته و بر اساس براساس نظام ستون بندی صفحه شکل داده است. به همینبههمین دلیل، در موارد نمونههای بسیاری شکل قاب تصویر، به جای مستطیل، پلکانی است. نگارگران مکتب شیراز، از سدةۀ هشتم هجری قمری ضرورت هماهنگی نوشته و تصویر را در کتاب آرایی ٰآرایی دریافته و با ایجاد قابهای پلکانی، تصویر و متن را در هم تنیدند. شیوۀه این پژوهش توصیفیـ – تحلیلی است و با استفاده از منابع کتابخانه ای ای و مشاهده به انجام رسیده است.
https://negareh.shahed.ac.ir/article_54_bcd482ed029de9c0ef5ce4248787049d.pdfدانشگاه شاهدفصلنامه نگره2676-724472320120922A Study on the Visual and Conceptual Features of the Illustrated Manuscripts of the Ayoubian eraبررسی ویژگیهای تصویری و مضمونی نسخههای خطی مصور دورۀ ایوبیان537055FAمهنازشایسته فراستادیار دانشکدۀ هنر دانشگاه تربیتمدرس، شهر تهران،محمدخزاییاستادیار دانشکدۀ هنر دانشگاه تربیتمدرس، شهر تهران، استان تهرانرضوانخزاییدانشجوی کارشناسیارشد زبانهای خارجی، دانشگاه تربیتمدرس، شهر تهران، استان تهرانJournal Article20120426The advent of Salah Al-Din Ayoubi, in the second half of the twelfth century / VI, relieved partly the political turmoil governing the Mediterranean Eastern lands during the eleventh century /V, till the early thirteenth / VII and often intensified with the Crusades’ attacks. Ayoubian were efficient and effective not only in conquests and war achievements but also in cultural services. They opened new ways towards the world of art; however, the period of their soverignety did not last long; and their significance was mostly due to their role in establishing a bond between the Seljuk and Mamluk eras and their distinctive manners of style. In this regard, due to the incoordination between art and politics in this period, no solitary style of painting was shaped. The illustrated manuscripts remaining from Ayoubian era include an edition of “<em>Kalilah wa Dimnah</em>”; or (The fables of Bidpai), <em>Maqamat Al-Hariri</em> and the book entitled: <em>Mokhtar Al-Hikam </em>and <em>Mahasen Al-kalam</em>. Getting accustomed with the features of paintings & recognizing the subject matter of illustrated manuscripts in Ayoubian era, are the main purposes of this essay.
The analysis of the three manuscripts of this book reveals that in all works the images are located in the middle of the page amidst Arabic texts. In a number of the paintings, liveliness and vivacity can be traced among the elements of the visual; however, the overall atmospheres of the paintings are still and motionless. The trees and the plants have mysterious leaves and flowers; nonetheless, they bear simple desgins and can be traced back to the local vegetation of the area. The last feature applied is the use of symbolism depicting local features including the date palm a symbol of fertility, a torn bush a symbol of sadness and melancholy, a seagull symbolizing water and the nightingale symbolizing open meadows. در فاصلۀ سدههای پنجم و اوایل هفتم هجری، سرزمینهای شرق مدیترانه دچار آشفتگی سیاسی شده بود و حملات صلیبیان نیز به این آشفتگی دامن میزد. با قدرتیافتن صلاحالدّین ایوبی در نیمۀ دوم سدۀ ششم اوضاع سیاسی تاحدی بهتر شد.
دورۀ ایوبیان، نهتنها درزمینۀ کشورگشایی و دستاوردهای جنگی، بلکه ازنظر فرهنگی نیز کارآمد بود. آنان راههای جدیدی به دنیای هنر گشودند، ولی حکومتشان بسیار کوتاه بود. ازاینرو، دورۀ ایوبیان بیشتر بهلحاظ داشتن نقشی رابط بین سبکهای سلجوقی و مملوکی اهمیت دارد.
بهعلت ناهماهنگی هنر و سیاست در این دوره هیچ سبک واحدی برای نگارگری خلق نشد. ازجمله نسخههای مصور باقیمانده از دورۀ ایوبیان نسخهای از <em>کلیله و دمنه</em>، <em>مقامات حریری</em> و کتاب <em>مختارالحکم و محاسن الکلم</em> است. اهدافی که در این مقاله مدنظر است، آشنایی با ویژگیها و شاخصههای نگارگری دورۀ ایوبیان و شناخت مضامین نسخههای مصور این دوره از طریق بررسی نگارههای باقیمانده از آن است. روش تحقیق در این پژوهش توصیفیـتحلیلی و گردآوری مطالب بهروش کتابخانهای انجام شده است.
بررسی سه نسخۀ مصور این دوره نشان میدهد که در این نسخهها تمام تصاویر در وسط صفحه قرار گرفته و در بالا و پایین آنها نوشتههایی از متن کتاب بهعربی وجود دارد. در برخی از نگارهها حرکت و پویایی و زندگی در عناصر تصویر دیده میشود، ولی بهطورکلی روح حاکم بر تصویر سکون و بیتحرکی است. درختان و گیاهان در این نگاره گلوبرگهای عجیب و ناشناخته دارند و درعینحال ازلحاظ بصری ساده و برگرفته از گیاهان آن نواحیاند. شاخصۀ آخر استفاده از عناصر نمادگونه برای نشاندادن چیزی یا جایی یا حتی مفهومی نظیر درخت خرما (نماد حاصلخیزی)، بوتۀ خار (نماد اندوه و گناه)، پرندۀ دریایی (بهنشانۀ وجود آب) و بلبل (بهنشانۀ وجود چمنزار) است.https://negareh.shahed.ac.ir/article_55_17486bf26365ab6e31520cd0f54d3a06.pdfدانشگاه شاهدفصلنامه نگره2676-724472320120922Slip-painted Pottery (Types, Widespread, Dating)سفال منقوش گلابه ای (انواع، گستردگی، تاریخگذاری)718856FAمرتضیعطاییدانشجوی دکتری باستانشناسی دانشگاه تربیتمدرس، شهر تهران، استان تهرانسیدرسولموسوی حاجیدانشیار گروه باستانشناسی دانشگاه مازندران، شهر بابلسر، استان مازندران.راحلهکولابادیدانشجوی دکتری باستانشناسی دانشگاه تربیتمدرس، شهر تهران، استان تهران.Journal Article20120609About two centuries after the appearance of Islam, the production of potteries were gradually changing through Islamic world. At eastern parts these changes were taking place coincident with Iranian movements and establishment of independent dynasties such as Tahirids and Samanids.The most important contribution of Samanid artists in Islamic pottery-making was the invention and completion of the Slip-painted wares. By means of such variety of decorative patterns like abstract, geometric, vegetarian & figurative patterns & calligraphy, this art not only affected from sasanian art, chinese and abbasid wares but also presented creative and artistic types during the history of Islamic pottery production. Archaeological evidence introduce Nishapur and Afrasiab (old Samarkand) as the main centers of the most interesting Slip-painted ceramics and also central Asia, Great Khurasan, sistan, parts of southern region of Caspian sea and Kirman as the area in which this kind of ceramics developed. This is obvious that development of Slip-painted potteries were in the lands which were under dominance of samanids; It means that the production of Slip-painted wares widespread from central and southern Iran eastward deep into central Asia and not considerably in central and western of Iran. Producing a large amount of these ceramics began during 9th century A.D (3th century A.H) and it reached its climax in 10th century A.D (4th century A.H). During 11th century A.D (5th century A.H) when the usage of alkaline glaze, Stone-paste for ceramic body were common and also the transmission of political, cultural and artistic centers from east to central parts of Iran, the production of Slip-painted potteries decreased qualitatively and restricted to regional centers and their production are forgotten gradually. This study is based on descriptive- analytical method and the gathering of data is done in the method of documentary & follow the purposes such as typology, Recognizing the widespread regions and accessing to definite dating for these kind of potteries.حدود دو سده پس از ظهور اسلام، تولید سفال در سرتاسر سرزمینهای اسلامی بهتدریج دستخوش تغییراتی شگرف شد. در سرزمینهای شرقی اسلام این تحولات همزمان با آغاز نهضتها و جنبشهای ایرانی و تأسیس سلسلههای مستقل مانند طاهریان و سامانیان صورت پذیرفت. مهمترین سهم هنرمندان سامانی در ساخت سفالهای اسلامی ابداع و تکامل سفالهای منقوش گلابهای است. این سفالینهها با الگوهای تزیینی متنوعی همچون نقوش تجریدی، هندسی، گیاهی، پیکرهای و خوشنویسی، در عین تأثیرپذیری از هنر ساسانی، سفالگری چین و سفالگری عباسی، ارائهٰدهندۀ نمونههای هنری نوآورانه، ممتاز و منحصربهفردی در تاریخ سفالگری دوران اسلامیاند. شواهد باستانشناسی، درحالیکه نیشابور و افراسیاب (سمرقند قدیم) را مراکز اصلی تولید زیباترین نمونههای منقوش گلابهای معرفی میکنند، مناطقی وسیع شامل آسیای مرکزی، خراسان بزرگ، سیستان، بخشی از سواحل جنوبی دریای خزر و کرمان را بهعنوان محدودۀ گسترش سفال منقوش گلابهای نشان میدهند، گسترهای که هیچگاه بهطور جدی به مناطق مرکزی و غربی ایران کشیده نشد. تولید وسیع اینگونه از سفالها در سومین سدۀ هجری آغاز شد و در سدۀ چهارم هجری به اوج رسید، اما در سدۀ پنجم هجری با رواج خمیر سنگ در ساخت بدنۀ سفال، استفاده از لعاب قلیایی و نیز انتقال مراکز سیاسی و فرهنگی و هنری از شرق به مناطق مرکزی ایران، تولید اینگونه از سفالها با افت کیفی و کمی فراوانی مواجه شد، به کارگاههای محلی محدود شد و بهتدریج به دست فراموشی سپرده شد. <br />روش این پژوهش توصیفیـتحلیلی است و گردآوری اطلاعات آن بهشیوۀ اِسنادی انجام شده است و اهدافی همچون گونهشناسی، شناسایی مناطق گسترش و دستیابی به تاریخگذاری مشخص برای اینگونه از سفالها را دنبال میکند.https://negareh.shahed.ac.ir/article_56_c6a81b98a6ce16513c47711fd5a629ad.pdf