دانشگاه شاهد فصلنامه نگره 2676-7244 5 16 2010 12 22 Analysis evolution of paintings, especially Landscape paintings on pen boxes from safavid to Late Qajar period بررسی تحول نقاشی به ویژه منظره سازی در قلمدان نگاری دوره ی صفوی تا اواخر دوره ی قاجار 42 55 5124 10.22070/negareh.2010.5124 FA علی نادری عالم کارشناس ارشد نقاشی دانشکده هنر، دانشگاه شاهد، شهر تهران، استان تهران. کاظم چلیپا دانشیار, گروه نقاشی، دانشکده هنر شاهد، تهران، ایران. 0009-0003-1287-4688 Journal Article 2011 01 01 Pen box making is a kind of Iranian art that is placing in a string of handy craft in Iran. Its antiquity goes back to Sassanid era. At first, artists had made Pen boxes from metals which drawings on them were much unadorned and in embossing style. But in next times, the beautiful Pen boxes also have been created from the wood. In Safavid era the under lac-colored painting (oily painting) flourished and per forced the artists to making the Pen boxes from cardboard to execute their art on them. Firstly, the drawings on the Pen boxes were much unadorned (floral design) and had a close relationship to painting. But the entrance of western painting into Iran and familiarity of the artists with it, caused they have been a naturalistic regard to view. The artists painted on pen boxes completely in European style with the entrance the landscape making pen boxes from the Russia to Iran in Qajars era. As most of painters also were pen box designers, so the landscape making on pen boxes had been affected from landscape making of Safavid era to last of Qajars era completely. The study method has carried out based on nature, descriptive and data gathering method is based on library form. قلمدانسازی گونه ای از هنرهای سنتی ایرانی به شمار میرود که در ردیف صنایع دستی قرار می گیرد و قدمت آن در ایران به دوره ساسانیان باز می گردد. در ابتدا قلمدانها را از فلز می ساختند، که نقوش روی آنها بسیار ساده و به شیوه قلمزنی بود ولی در دوره های بعد از چوب نیز قلمدان های زیبایی خلق شد. در دوره صفوی نقاشی زیر لاکی (روغنی سازی) رونق یافت و هنرمندان را بر آن داشت تا قلمدان هایی از جنس مقوا ساخته و هنر خود را روی آن پیاده کنند. در ابتدا نقوش روی قلمدان ها بسیار ساده (گل و بُته) بود و ارتباط نزدیکی با نگارگری داشت، ولی ورود نقاشی غربی به ایران و آشنایی هنرمندان با آن باعث شد هنرمندان نگاهی طبیعت گرایانه به منظره داشته باشند. در دوره قاجار با ورود قلمدان های منظره پردازی شده از روسیه به ایران هنرمندان مناظری کاملا به شیوه اروپایی بر روی قلمدان ها ترسیم کردند، چون اغلب نقاشان، قلمدان نگار نیز بودند به همین دلیل منظره پردازی بر روی قلمدان ها از دوره صفوی تا اواخر دوره قاجار به طورکامل متاثر از منظره پردازی آن دوران بوده است. شیوه تحقیق این پژوهش بر مبنای ماهیت، توصیفی و روش گردآوری اطلاعات نیز به صورت کتابخانه ای انجام شده است.

https://negareh.shahed.ac.ir/article_5124_a1c3ae6c49a89d92aef2d423dadb477f.pdf