دانشگاه شاهد فصلنامه نگره 2676-7244 11 39 2016 10 22 Investigating the variety of figures and human proportions in Kamal al-din behzad’s paintings بررسی تنوع پیکره‌ها و تناسبات انسانی در آثار کمال‌الدین بهزاد 90 99 417 10.22070/negareh.2016.417 FA فاطمه شه‌کلاهی کارشناس ارشد پژوهش هنر، شهر شیراز، استان فارس. محمدصادق میرزاابوالقاسمی استادیار دانشکدۀ هنر و معماری دانشگاه شیراز، شهر شیراز، استان فارس. Journal Article 2015 06 20 Human figure is one of the most important elements in Persian painting, and its design, drawing and proportions which have been influenced by the principles of Iranian aesthetics have been based on certain patterns. On the other hand, the presence of human in Kamal al-din behzad’s paintings is special importance. He has paid attention to the representation of human in real life environments and has achieved some type of human realization in his works. Accordingly, the subject of this study is investigating the variety of figures and human configuration proportions in Kamal al-din behzad’s paintings, and this study aims at identifying the possible patterns of configuration in paintings of Herat school. Also, is tried to answer these questions: 1.How is the variety of figures in the Kamal al-din behzad’s paintings? 2. How can be explained the pattern and human proportions in Kamal al-din behzad’s paintings? This study was carried out through a descriptive-analytical method and to measure the overall and partial proportions of the forms of the figures, length (height) of head in each body was used as the unit of measurement. The data collection was also done through the library method. <br />This study shows that the variety of the figures in behzad’s paintings can be classified as three thematic figures “lyrical”, “mystical” and “popular”. According to the measurement criteria used in this study, behzad has benefited from a special and possibly pre-determined pattern- rooted in the Iranian culture and visual tradition - to draw lyrical figures. This special pattern has also been considered with slight changes in mystical figures. However, various forms and proportions have been used to design the popular figures. This can be the main criterion in determining behzad’s ability to creatively and freely design the figurative proportions.<strong></strong> پیکرۀ انسانی یکی از عناصر مهم تصویری در نقاشی ایرانی است و شیوۀ طراحی و ترسیم و تناسبات آن متأثر از مبانی زیبایی‌شناسی ایرانی تابع الگوهای مشخصی بوده است. از طرفی، حضور انسان در آثار نقاشی کمال‌الدین بهزاد از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. او به بازنمایی انسان در محیط واقعی زندگی توجه کرده و به‌نوعی واقع‌نمایی از انسان در آثار خود دست یافته است. بر همین اساس، موضوع این تحقیق بررسی تنوع پیکره‌ها و تناسبات پیکر‌بندی انسان در آثار نقاشی کمال‌الدین بهزاد و هدف از آن شناخت الگوهای احتمالی پیکرنگاری در نقاشی مکتب هرات است. همچنین، در این راستا، سعی شده است تا به این سؤالات پاسخ داده شود: 1. تنوع موضوعی پیکره‌ها در آثار کمال‌الدین بهزاد چگونه است؟؛ 2. الگو و تناسبات انسانی در پیکرنگاری آثار کمال‌الدین بهزاد چگونه قابل تبیین است؟ این پژوهش به‌روش توصیفی- تحلیلی انجام پذیرفته و برای سنجش تناسبات کلی و جزئی فرم پیکره‌ها از طول (ارتفاع) سر هر پیکره به‌عنوان واحد اندازه‌گیری یا پیمون استفاده شده است. روش گردآوری اطلاعات نیز کتابخانه‌ای است.<br /> این بررسی نشان می‌دهد که تنوع غالب پیکره‌ها در آثار نقاشی بهزاد را می‌توان در سه دستۀ موضوعی «پیکره‌های تغزلی»، «پیکره‌های درویشی»، و «پیکره‌های عامه» طبقه‌بندی کرد. مطابق معیار اندازه‌گیری مورد استفاده در این تحقیق، بهزاد در ترسیم پیکره‌های تغزلی از یک الگوی مشخص و احتمالاً از پیش معین - که در فرهنگ و سنت تصویری ایرانی ریشه دارد - بهره برده است. همین الگو با تغییرات جزئی در غالب پیکره‌های درویشی نیز مد نظر قرار گرفته است. با این حال، در طراحی پیکره‌های عامه از فرم و تناسبات متنوعی استفاده شده است. این موضوع می‌تواند ملاک اصلی در تشخیص توانایی بهزاد در طراحی خلاق و آزاد نسبت‌های پیکرنگاری باشد. https://negareh.shahed.ac.ir/article_417_6e3732e6fab0ade5f264d05686f815ab.pdf